Τα Δελφίνια



Ας μιλήσουμε για τα δελφίνια...

Αυτό το άρθρο δεν είναι συνέχεια στα προηγούμενα άρθρα μου τα σχετικά με τα ψάρια. Γιατί -βέβαια- το δελφίνι δεν είναι ψάρι. Το Δελφίνι είναι θηλαστικό. Αυτό το ήξεραν οι αρχαίοι Έλληνες που είναι και οι νονοί του αφού το βάφτισαν Δελφίς , (ο), που συνδέεται με το δελφύς ("μήτρα"). Έτσι, το όνομα του ζώου μπορεί να μεταφραστεί ως "ψάρι με μήτρα "

Είναι ζώα σαρκοβόρα και τρέφονται κυρίως με ψάρια και καλαμάρια. Τη νύχτα τα θηλυκά κοιμούνται στην επιφάνεια του νερού, ενώ τα αρσενικά αναδύονται κάθε μισή ώρα για να αναπνεύσουν. Τα περισσότερα δελφίνια βλέπουν πολύ καλά, τόσο μέσα όσο και έξω από το νερό, ενώ η ακοή τους είναι ανώτερη από αυτήν του ανθρώπου. Αν και έχουν από ένα μικρό αυτί σε κάθε πλευρά του κεφαλιού τους, πιστεύεται ότι η ακοή μέσα στο νερό γίνεται με τη μετάδοση των ηχητικών κυμάτων από την κάτω σιαγόνα στο μέσο ους. Η ακοή τους χρησιμοποιείται και σαν σύστημα ηχοεντοπισμού, που τα βοηθά να προσανατολίζονται και να κινούνται. Τα αναπαραγωγικά τους όργανα βρίσκονται στο κάτω μέρος του σώματος. Τα αρσενικά έχουν δύο οπές, μία που κρύβει το πέος και μία πίσω για τον πρωκτό. Τα θηλυκά έχουν μία γενετική οπή, που στεγάζει τον κόλπο και τον πρωκτό. Σε καθεμιά πλευρά της γενετικής οπής των θηλυκών βρίσκεται και ένας γαλακτοφόρος αδένας. Οι μαστοί του βρίσκονται κοντά στους βουβώνες. Το γάλα εκτοξεύεται κατευθείαν στο στόμα του νεογνού. Η περίοδος θηλασμού διαρκεί τουλάχιστον έξι μήνες. Η συνουσία στα δελφίνια γίνεται κοιλιά με κοιλιά και σε πολλά είδη γίνονται μεγάλα σε διάρκεια προκαταρκτικά παιχνίδια. Η περίοδος κύησης του θηλυκού ποικίλλει από είδος σε είδος, από 11-12 μήνες ως και γύρω στους 17 μήνες. Το θηλυκό γεννά ένα νεογνό με μήκος γύρω στα 60 εκατοστά. Το μικρό κολυμπά αμέσως, αλλά για δύο εβδομάδες ακολουθεί τη μητέρα του. Η ηλικία στην οποία φτάνουν σε σεξουαλική ωρίμανση επίσης διαφέρει ανάλογα με το είδος. Τα δελφίνια είναι μαζί με τον άνθρωπο τα μοναδικά ζώα στον πλανήτη που έρχονται σε σεξουαλική επαφή όχι μόνον όταν αυτό επιτάσσει η φύση με τους γνωστούς οίστρους για τα λοιπά ζώα, αλλά και για την ευχαρίστηση που προσφέρει η πράξη. Όπως κολυμπούν σε κοπάδια κυνηγώντας την τροφή τους, ξαφνικά τους έρχεται η όρεξη και για παιχνίδια και ενώνονται σεξουαλικά μεταξύ τους κολυμπώντας Στις φωτογραφίες που τράβηξα όταν μου δόθηκε η ευκαιρία να βουτήξω ανάμεσα σε ένα κοπάδι δελφίνια κοντά στο Τρίκερι, κατά την ανάλυση που έκανα στον υπολογιστή, είδα ότι ήμουν τυχερός αφού έπιασα ένα ζευγάρι στα πράσα. Θα τα δείτε στις φωτογραφίες που παραθέτω στο τέλος...

 Τα δελφίνια έχουν την ικανότητα να εκπέμπουν ήχους, με τους οποίους επικοινωνούν, αλλά και για να κυνηγήσουν την τροφή τους. Όταν κυνηγούν, τα σήματα αυξάνονται από 1 σε 500 το δευτερόλεπτο, ώστε να σχηματίζουν ακριβείς εικόνες στον εγκέφαλό τους. Οι ήχοι που αναγνωρίζονται διακρίνονται μόλις σε τρεις κατηγορίες, μία από τις οποίες είναι τα σφυρίγματα, με τα οποία μπορούν να μεταφέρουν μηνύματα το ένα στο άλλο, αλλά και αναγνωριστικά της ταυτότητας κάθε δελφινιού. Τα δελφίνια χρησιμοποιούν επίσης ριπές παλμών, ο ρόλος των οποίων δεν έχει αποσαφηνιστεί ακόμα, καθώς και πλαταγίσματα , τα οποία χρησιμοποιούνται για ηχοεντοπισμό και είναι από τους δυνατότερους ήχους που παράγουν θαλάσσια ζώα. Είναι ζώα κοινωνικά και ζουν κατά αγέλες έως δώδεκα ατόμων. Σε περιοχές όπου αφθονεί η τροφή, μπορεί να ενωθούν πολλές αγέλες και ο συνολικός πληθυσμός της ομάδας να φτάσει τα χίλια άτομα. τα δελφίνια μπορούν να οικοδομήσουν ισχυρούς προσωπικούς δεσμούς. Έτσι, θα μείνουν με τα άρρωστα ή τραυματισμένα μέλη της ομάδας, βοηθώντας τα ορισμένες φορές να κολυμπήσουν. Η αλτρουιστική αυτή συμπεριφορά δεν περιορίζεται στο είδος τους. Έχουν αναφερθεί περιπτώσεις δελφινιών που προστατεύουν κολυμβητές από καρχαρίες κάνοντας κύκλους γύρω τους, καθώς και δελφίνια που βοηθούν τις φάλαινες που έχουν εξοκείλει να ξαναβρούν το δρόμο προς τα ανοιχτά.

 Κυριότεροι εχθροί των δελφινιών είναι οι άνθρωποι. Ειδικότερα, πολλά δελφίνια σκοτώνονται από αλιευτικά με δίχτυα, ειδικά όσα χρησιμοποιούν αφρόδιχτα. όπως επίσης και στις έρευνες πολλών ναυτικών ερευνητικών ινστιτούτων. Ωστόσο, τις τελευταίες δεκαετίες έχουν ιδρυθεί οργανώσεις για την προστασία των δελφινιών και έως ένα βαθμό έχουν τεθεί περιορισμοί στη χρήση αφρόδιχτων. Η μόλυνση των θαλασσών και των υδάτων, επίσης, έχει θέσει σε κίνδυνο πολλά είδη δελφινιών.

 Τα ελληνικά πελάγη έχουν το προνόμιο να φιλοξενούν τέσσερα είδη δελφινιών. Το ζωνοδέλφινο (Stenella coeruleoalba), το ρινοδέλφινο (Tursiops truncatus), το σταχτοδέλφινο (Grampus griseus) και το κοινό δελφίνι (Delphinus delphis). Τα δελφίνια θεωρούνται από τα πλέον ευφυή ζώα και έχουν καταστεί δημοφιλή στους ανθρώπους εδώ και πολλούς αιώνες για την παιχνιδιάρικη συμπεριφορά τους και τη φιλική τους εμφάνιση. Αυτό όμως έχει και ένα δυσάρεστο επακόλουθο καθώς αιχμαλωτίζονται και χρησιμοποιούνται για ψυχαγωγία σε πάρκα, σε τσίρκα και ενυδρεία. Τα δελφίνια είναι πολύ καλοί κολυμβητές και μπορούν να κρατήσουν την αναπνοή τους για 12 λεπτά βουτώντας περίπου 550 μέτρα. Και το κάνουν αυτό επειδή έχουν απίστευτους πνεύμονες. Το αίμα και οι μυς τους αποθηκεύουν και μεταφέρουν περισσότερο οξυγόνο και αυτό συμβαίνει επειδή έχουν περισσότερα ερυθρά αιμοσφαίρια, τα οποία με τη σειρά τους έχουν μεγαλύτερες συγκεντρώσεις αιμοσφαιρίνης από ό,τι γίνεται σε άλλους οργανισμούς. Έχοντας προσαρμόσει τη ζωή τους στο σκληρό περιβάλλον των ωκεανών απέκτησαν κάποιες σοβαρές δεξιότητες, οι οποίες συνεχίζουν να εκπλήσσουν τους ερευνητές.

 Θα αναφέρω εδώ μερικές από τις μοναδικές αυτές ικανότητες που διαθέτουν τα δελφίνια.  

1. Αϋπνία 

 Όλοι χρειαζόμαστε ύπνο, εκτός από τα δελφίνια. Τα μωρά, για παράδειγμα, παραιτούνται πραγματικά από τον ύπνο τον πρώτο μήνα της ζωής τους και έτσι, ως εκ τούτου, κάνουν και οι γονείς τους. Το μυστικό βρίσκεται στο γεγονός ότι μπορούν να «κλειδώσουν» το μισό τμήμα του εγκεφάλου τους. 

 2. Υπερόραση 

 Τα δελφίνια έχουν ένα μάτι σε κάθε πλευρά του κεφαλιού τους, που τους προσφέρουν μια πανοραμική οπτική 300 μοιρών. Μπορούν να δει πίσω από τον εαυτό τους και κάθε μάτι μπορεί να κινείται ανεξάρτητα από το άλλο , που σημαίνει ότι μπορεί να κοιτάξει σε δύο διαφορετικές κατευθύνσεις ταυτόχρονα. Ακόμα, μπορούν να βλέπουν εξαιρετικά καλά σε συνθήκες χαμηλού φωτισμού. Και αν όλα αυτά δεν είναι αρκετά, τα δελφίνια μπορούν επίσης να βλέπουν το ίδιο καλά μέσα και έξω από το νερό. 

 3. Σούπερ δέρμα 

 Η επιδερμίδα τους είναι περίπου 10 έως 20 φορές παχύτερη από οποιοδήποτε άλλο ζώο της γης. Αυξάνεται επίσης περίπου εννέα φορές πιο γρήγορα από τη δική μας, ενώ ένα ολόκληρο κομμάτι του δέρματος τους αντικαθίσταται κάθε δύο ώρες. Αυτή η ταχύτητα αναγέννησης του δέρματος βοηθά στο να διατηρείται λεία, μεταξένια και υδροανθεκτική η επιδερμίδα τους. Τα δελφίνια εκκρίνουν μια γέλη που αντιστέκεται στην προσκόλληση παρασίτων και μικροοργανισμών στο δέρμα τους, διατηρώντας τα πεντακάθαρα.

 4. Αυτοΐαση

 Η Αυτοθεραπεία στον οργανισμό τους είναι σχεδόν εξωγήινη σε σύγκριση με τι είμαστε ικανοί να κάνουμε εμείς. Αναγεννούν μεγάλα κομμάτια σάρκας σε δύο εβδομάδες χωρίς ουλή. Δεν θεραπεύονται απλώς, ξαναγεννιούνται! Τα δελφίνια χρησιμοποιούν τους ίδιους μηχανισμούς που τους επιτρέπουν να βουτούν σε μεγάλα βάθη για να συστέλλουν τα αιμοφόρα αγγεία ανακόπτοντας τυχόν αιμορραγίες που σε άλλη περίπτωση θα τους στοίχιζαν τη ζωή.  

5. Μεγάλη αντοχή στον πόνο 

 Με την ίδια ικανότητα που αναπλάθουν το δέρμα τους και σταματούν την αιμορραγία μπορούν να μην αισθάνονται καθόλου πόνο αφού ο οργανισμός τους παράγει φυσικά παυσίπονα. 

6. Μεγάλη προωθητική δύναμη 

 Ένας άνθρωπος μπορεί να μετατρέψει μόνο το 4% περίπου της ενέργειάς του σε ορμή προς τα εμπρός στο νερό. Τα δελφίνια, από την άλλη πλευρά, έχουν την ικανότητα να μετατρέψουν το 80% της ενέργειάς τους σε ώθηση, κάτι που τα καθιστά από τους πιο αποτελεσματικούς κολυμβητές στον ωκεανό.

 7. Αντίσταση στις λοιμώξεις 

 Τα δελφίνια είναι σε θέση να κολυμπήσουν με ανοιχτές πληγές στον γεμάτο από βακτήρια ωκεανό και να μην πάθουν καμία μόλυνση. Και τα απίστευτα βρώμικο δόντια των καρχαριών δεν τους ενοχλούν καθόλου! Χωρίς νοσηλεία οι άνθρωποι θα πέθαιναν από σηψαιμία μέσα σε λίγες μέρες από ένα δάγκωμα. Αλλά τα δελφίνια ζουν και βασιλεύουν. Κι αυτό γιατί απορροφούν τα «αντιβιοτικά» από το πλαγκτόν και τα άλγη. Οι χημικές ουσίες που παράγονται από αυτά τα μικροσκοπικά πλάσματα έχουν βρεθεί στο λίπος δελφινιών. Πώς μπορούν να αποθηκεύουν αυτές τις χημικές ουσίες που σώζουν ζωές ακριβώς κάτω από το δέρμα τους, αντί να τις μεταβολίζουν ή να τις αποβάλλουν είναι ακόμα ένα μυστήριο. Θα μπορούσα να γράψω ένα ολόκληρο βιβλίο για τα όμορφα αυτά πλάσματα. Αρκούμαι όμως σ’ αυτά το λίγα, προσθέτοντας μόνο τούτο: Τα δελφίνια έχοντας εξαιρετικά μεγάλο εγκέφαλο, θεωρούνται από τα πλέον ευφυή ζώα. Επί πλέον έχουν δείξει ότι αγαπούν τον άνθρωπο και πολύ εύκολα τον πλησιάζουν. Ας είμαστε λοιπόν κι εμείς καλοί προς τα ευγενικά αυτά ζωντανά και ας ανταποδίδουμε την αγάπη που μας δείχνουν. 

Δημήτρης Μπούκουρας 

Βιβλιογραφία: Ζακ Υβ Κουστώ “Τα Δελφίνια” και Διαδίκτυο.

Οι φωτογραφίες δικές μου (c)



Αυτή είναι η επίμαχη φωτογραφία














Share on Google Plus

0 comments:

ΟΜΑΔΑ ΜΕΣΑ. Από το Blogger.