Φάτε μάτια ψάρια...




ΣΑΡΓΟΣ 

 Ο Σαργός είναι πολύ κοινό ψάρι σε όλες τις ελληνικές θάλασσες. Ζει σε κοπάδια και αλωνίζει όλη την μέρα τα νερά μπαινοβγαίνοντας μέσα σε σπηλιές προκειμένου να βρει την τροφή του. Κόβει με τα ισχυρά του δόντια που μοιάζουν αλογίσια κομμάτια από σφουγγάρια και βρίσκει τα σκουλήκια που ζουν μέσα σ’ αυτά . Αλλά ο αγαπημένος του μεζές είναι οι αχινοί. Καταφέρνει και τους σπάει αψηφώντας τα αγκάθια τους. Βέβαια το τίμημα είναι πολλές φορές ακριβό, αφού όλο και κάνα δόντι θα σπάσει. Γι αυτό, οι ψαράδες που από παλιά είχαν παρατηρήσει την χαίνουσα οδοντοστοιχία του σαργού τον έλεγαν κουτσοδόντη. Και δεν είναι το μοναδικό του όνομα αυτό. Λέγεται ακόμα και μυτάκι, ούγαινα, χαρακίδα, καραγκιόζης, σουβλίτης, καχρατζής, κακαρέλλος, καμπανάς, ξυδομύτα. Δηλαδή, ούτε απατεώνας να ήταν. Όπως όμως και αν λέγεται, δεν παύει να είναι εξαιρετικής ποιότητας ψάρι. Ψητό στα κάρβουνα, για μερικούς λάτρεις του δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από τους αριστοκρατικούς συγγενείς του, όπως είναι η τσιπούρα, η συναγρίδα, το φαγκρί και το λυθρίνι. Όλα αυτά, μαζί με άλλα πολλά, όπως η μουρμούρα, ο μπαλάς ο σπάρος, το σκαθάρι αλλά και η ταπεινή γόπα συναπαρτίζουν την πολυπληθέστερη ομάδα των ελληνικών θαλασσών. Την ομοταξία των Σπαριδών. Ψαρεύεται με παραγάδι, με κιούρτους με καλάμι και βέβαια με ψαροντούφεκο. Είναι μάλιστα το αγαπημένο θήραμα του υποβρύχιου κυνηγού λόγω της συγκίνησης που προσφέρει το κυνήγι του, καθώς ακολουθώντας ένα σαργό που χώνεται σε κάποια πλάκα, μπορεί να βρεθεί μπροστά σε μεγάλη σύναξη. Σε κοτέτσι, όπως λένε χαρακτηριστικά οι ψαροντουφεκάδες. Και τότε μπορεί μεθοδικά να πάρει τόσους πολλούς, ώστε γυρίζοντας στο σπίτι να μπορέσει να κάνει πλουσιοπάροχο τραπέζι στους φίλους.


Σαργοί


ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ 

 Ενώ τα περισσότερα ψάρια έχουν λατινικές ονομασίες, η Μουρμούρα έχει ελληνικότατη επίσημη ονομασία: Λιθόγναθος ο Μόρμυρος. Και αυτό, γιατί το ψάρι αυτό ήταν γνωστότατο στους αρχαίους. Κοσμεί μάλιστα και πολλά αγγεία με το χαρακτηριστικό ριγωτό σώμα της. Η μουρμούρα κινείται αποκλειστικά δέκα με είκοσι πόντους πάνω από τους αμμώδεις πυθμένες και αυτό γιατί εκεί, χωμένοι μέσα στην άμμο, είναι οι οργανισμοί που απαρτίζουν την τροφή της. Κυρίως μαλάκια, μικρά καρκινοειδή και σκουλήκια. Μόλις αντιληφθεί ότι κάποιο από αυτά βρίσκεται μέσα στην άμμο, λυσσάει κυριολεκτικά. Χώνεται μέσα στην άμμο καμιά φορά μέχρι την μέση και τότε είναι το ευκολάκι -που λένε- για τον ψαροντουφεκά που την χτυπάει με κλειστά τα μάτια.



Μουρμούρες 


ΛΑΒΡΑΚΙ 

 Είναι ένα όμορφο ψάρι. Αφθονεί στις θάλασσές μας και είναι τρομερός θηρευτής και ο φόβος και τρόμος για τα μικρά ψαράκια. Άλλωστε δεν είναι τυχαίο το επιστημονικό του όνομα: “Λάβραξ ο λύκος”! Το κρέας του είναι νοστιμότατο και γι αυτό το λένε και μπεκάτσα της θάλασσας. Είναι και πλούσιο σε Ω3. Φτάνει στο μήκος το ένα μέτρο και στο βάρος τα δέκα κιλά. Το λαβράκι είναι ίσως το πιο περίεργο ψάρι. Σε πλησιάζει και σε παρατηρεί ακίνητο, πολλές φορές από απόσταση ενός μέτρου. Τόσο κοντά, που πιστεύω ότι θα έχει μυωπία. Αυτό σου δίνει την ευκαιρία να το φωτογραφίσεις με άνεση και όχι ξέπνοος με την ψυχή στο στόμα. Παλιά που αντί για φωτογραφική μηχανή κρατούσα ψαροντούφεκο, έπεσα πάνω σε ένα κοπάδι λαβράκια. Χτύπησα ένα και τα υπόλοιπα, αντί να εξαφανιστούν όπως κάνουν τα εχέφρονα ψάρια, γύρισαν και πλησίασαν το χτυπημένο σύντροφό τους παρακλουθώντας την εξέλιξη του δράματος. Αυτό μου έδωσε την ευκαιρία να ξαναοπλίσω και να χτυπήσω κι άλλο. Τόσο περίεργα είναι όπως προείπα. Τα τελευταία χρόνια, το ψάρι αυτό έχει ευτελισθεί καθώς παράγεται στα ιχθυοτροφεία, όπως και οι τσιπούρες. Όμως και τα δύο αυτά ψάρια ουδεμία σχέση έχουν με τα πελαγίσια, τα λεγόμενα αλανιάρικα, που είναι περήφανα και όχι κακομοίρικα. Πάντως αν κάποιος θα ήθελε να πάρει λαβράκι μεσαίας κατηγορίας υπάρχουν αυτά που παράγονται στα διβάρια του Μεσολογγιού. Η τιμή τους είναι προσιτή και προσφέρουν αληθινή γευστική απόλαυση. 



Λαβράκια 


ΜΕΛΑΝΟΥΡΙ 

 Oblada Melanura ! Το γνωστό σε όλους Μελανούρι. Αφθονεί σε όλα τα νερά και είναι ψάρι παντός τόπου. Πότε κολυμπάει μεταξύ αφρού και πάτου, πότε μπαινοβγαίνει αεικίνητο μέσα σε σπηλιές, πότε χώνεται κάτω από πλάκες παρεούλα με τους Σαργούς. Είναι ψάρι που σχηματίζει μεγάλα κοπάδια και γι αυτό θεωρείται το μεγαλύτερο θύμα των δολοφόνων με τους δυναμίτες. Ανήκει κι αυτό στην μεγάλη κατηγορία των Σπαριδών, που έχει στις τάξεις της από παρίες (Γόπα, Σπάρος), μεσαία τάξη (Σαργός, Μουρμούρα) μέχρι τους αριστοκράτες. (Τσιπούρα, Φαγκρί, Λυθρίνι, Συναγρίδα). Το κρέας του ψητό, νοστιμότατο αν είναι μεγάλο, επιβεβαιώνει την λαϊκή έκφραση: “Έπιασε Μελανούρι” ή “Μελανουράκι μου εσύ”.


Μελανούρια 


ΓΛΩΣΣΑ

 Η Γλώσσα ζει στον πυθμένα της θάλασσας, από το 1 μέτρο βάθος μέχρι τα 500. Πολύ σπάνια θα την βρούμε έξω από την άμμο. Τις περισσότερες φορές είναι τελείως σκεπασμένη και τα μόνα που είναι έξω από την άμμο είναι τα μάτια της. Με αρκετή εξάσκηση μπορούμε να αντιληφθούμε τη ύπαρξή της από το περίγραμμα του σώματός της. Κυνηγώντας την τροφή της που αποτελείται από μικρά κοχύλια, καρκινοειδή, αλλά και μικρά ψαράκια, μετακινιέται σε στυλ ζιγκ ζαγκ αφήνοντας πάνω στην άμμο το ίχνος του σώματός της. Ο φωτογράφος ή ο ψαροντουφεκάς μπορεί να ακολουθήσει τα ίχνη που είναι η εσοχή του σώματός της. Με λίγη υπομονή, επιμονή, αλλά και αρκετό ξεθέωμα από το κράτημα της αναπνοής, θα φτάσει κάποτε σε ένα σημείο όπου τα ίχνη σταματούν. Κάπου εκεί κοντά θα βρει και την Γλώσσα από το περίγραμμα που δεν θα είναι πια εσοχή, αλλά η εξοχή του σώματος της. Από εκεί και πέρα τα πράγματα είναι εύκολα καθώς την χτυπάς με κλειστά μάτια. Το κρέας της είναι εξαιρετικό και θεωρείται ψάρι πρώτης κατηγορίας. Η γλώσσα εκτός του ότι σκεπάζεται με άμμο, είναι και μαστόρισσα στο καμουφλάζ και στο χρωματικό αλλά και στο περιβαλλοντολογικό. Στην δεύτερη περίπτωση έχουμε να κάνουμε με μιμητισμό. Η ράχη της προσαρμόζεται τόσο στην λεπτή άμμο αλλά και σε αυτήν που αποτελείται από χονδρότερους κόκκους. Στο τέλος του κειμένου, παρατίθενται δυό φωτογραφίες σχετικές με αυτήν την ικανότητα των Γλωσσών.



Γλώσσες


Οι Γλώσσες και το καμουφλάζ τους 


 ΣΚΟΡΠΙΟΣ 

 Αλλά μιας και μιλήσαμε για μιμητισμό και καμουφλάζ φτάνουμε στον  αναμφισβήτητο βασιλιά των δύο αυτών ιδιοτήτων, στον Σκορπιό ή την Σκορπίνα όπως είναι ευρύτερα γνωστός. Ζει και αυτός σε διάφορα βάθη. Δεν είναι κινητικό ψάρι. Μπορεί να στέκεται ακίνητος επί ώρες στο ίδιο μέρος. Πολλές φορές μου έτυχε να δω έναν σε μια σκιερή εσοχή ενός βράχου. Κολύμπησα πάνω από μισό μίλι ψαρεύοντας. Θα πέρασαν και τρεις ώρες ώσπου να επιστρέψω. Περνώντας από το ίδιο μέρος κοίταξα από περιέργεια και είδα τον σκορπιό όπως ακριβώς τον είχα αφήσει. Βέβαια δεν είχα μεζούρα να μετρήσω την κοιλιά του πριν και μετά. Σίγουρα, αν είχα, η διαφορά θα ήταν εμφανής. Γιατί ο φαινομενικά ακίνητος φίλος μου θα είχε καταβροχθίσει με αστραπιαίο ανοιγόκλεισμα του στόματός δυό τρία μικρά ψαράκια που είχαν την ατυχία να περάσουν από μπροστά του και να μην τον πάρουν είδηση. Ο νόμος της θάλασσας είναι σκληρότερος από τον περίφημο νόμο της ζούγκλας. Αλλά μιας και αναφέραμε τον ρόλο του Σκορπιού σαν θύτη, ας μιλήσουμε και για τον ρόλο του σαν θύμα. Και ο ρόλος του αυτός τον φέρνει βραστό στην πιατέλα. (Το υπεροχότερο βραστό ψάρι). Αλλά και σαν εξ ίσου νόστιμο ψητό, όταν το μαγειρεύουν στα κάρβουνα με μαστοριά σε ορισμένα νησιά.






Παραλλαγή! 



Μαγικές  εικόνες ! 


ΣΗΚΙΟΣ 

Ένα από τα ωραιότερα ψάρια είναι ο λεγόμενος Σηκιός ή και Ισκιός. Sciaina Umbra είναι το επιστημονικό του όνομα. Προτιμάει τα πολύ σκιερά-σκοτεινά μέρη, εξ ου και η ονομασία του. Σε πολλά μέρη οι ψαράδες τον λένε Παντελή. (Αλήθεια δεν ξέρω το γιατί). Ξέρετε εσείς πολλούς Παντελήδες που να του μοιάζουν; Είναι πολύ δύσκολος στην φωτογράφιση με ελεύθερη κατάδυση, γιατί ώσπου να εντοπισθεί η αναπνοή τελειώνει και άντε τώρα εκεί στα σκοτεινά να του πεις “κάτσε να νετάρω”. Γι αυτό θεώρησα τυχερό τον εαυτόν μου όποτε κατάφερα να τον πετύχω έξω από την σπηλιά του και να τον προλάβω, αφού στο επόμενο κλάσμα του δευτερολέπτου είχε εξαφανιστεί στο σκιερό μέρος που κρύβεται. Το κρέας του είναι εξαιρετικό. Πιάνεται δύσκολα, γι αυτό δεν ανήκει στα λεγόμενα εμπορικά ψάρια. Δηλαδή από αυτά που θα βρούμε σε αφθονία στο μάρμαρο του ψαρά. Ένας εδώ, ένας παραπέρα. Α ναι... Στο κεφάλι του έχει κάτι ωτόλιθους μεγαλύτερους και από μιας σφυρίδας δέκα κιλών. Πολλοί τους δένουν σε κόσμημα. Άλλοι πάλι, ψαροντουφεκάδες αυτοί, τους φυλάνε σε κουτάκια σαν λάφυρα.. Ο Καθένας με την τρέλα του. Θάλασσα είναι αυτή και τρελαίνει όσους ασχολούνται μαζί της.


Σηκιοί                                               


  
Σηκιοί


Δημήτρης  Μπούκουρας
Share on Google Plus

0 comments:

ΟΜΑΔΑ ΜΕΣΑ. Από το Blogger.