Η Ανταρσία του Βέλους




45 χρόνια πέρασαν κι όλας απο την ανταρσία του "Βέλους". Αντί για οποιοδήποτε άλλο αφιέρωμα θα παραθέσω εδώ την διήγηση του φίλου μου ηθοποιού Σπύρου Φωκά, όπως την απέδωσα στην υπό έκδοση βιογραφία του..

 .......................................Εν τω μεταξύ στην Ελλάδα, η χούντα των Αθηνών συνέχιζε απτόητη και τίποτα πια δεν έδειχνε ότι οι στρατιωτικοί θα επανέφεραν την ομαλότητα. Οι παρέες των Ελλήνων που είχαν καταφύγει στη Ρώμη όλο και μεγάλωναν και συνεχίζαμε να μαζευόμαστε στις γνωστές πιάτσες και να μιλάμε πάνω στα θέματα της κακόμοιρης πατρίδας, αδυνατώντας να αναλάβουμε κάποια ουσιαστική δράση. Αυτήν την δράση την είχε αναλάβει σχεδόν εξ ολοκλήρου η Μελίνα που αλώνιζε τον κόσμο με μαχητικές συγκεντρώσεις . Οι πνευματικοί ταγοί στην Ελλάδα είχαν σιγήσει και μαζί με αυτούς και ο μέγας Σεφέρης που μετά από εκείνη την δήλωση που είχε κάνει εναντίον της Δικτατορίας και αυτήν με κάποια καθυστέρηση που είχε κατακριθεί, δεν ξαναμίλησε...

 Εκείνο το απόγευμα του Μαΐου του 1973, ήμουν στην κουζίνα όπου κάτι ετοίμαζα, όταν ακούω από την τηλεόραση που έπαιζε στο σαλόνι να διακόπτεται ένα μουσικό πρόγραμμα για να αναγγελθεί μία έκτακτη είδηση: “ Μόλις κατέπλευσε στο λιμάνι του Φιουμιτσίνο ένα Ελληνικό αντιτορπιλικό και ο κυβερνήτης του ζητά από την Ιταλία πολιτικό άσυλο”. Το πρώτο πράγμα που έκανα ήταν να τηλεφωνήσω στην Ειρήνη Παπά. Το και το της λέω, “Ξέρεις τίποτα;”  Όχι. Η Ειρήνη δεν είχε ακούσει κάτι. Κανονίσαμε να συναντηθούμε στο σπίτι της. Ως που να πάω η Ειρήνη είχε μάθει απο τρίτους τα καθέκαστα και ήταν συγκλονισμένη. Ήταν ήδη στο δρόμο μαζί με τον Τάκη Εμμανουήλ που τον φιλοξενούσε στο σπίτι της. Αποφασίσαμε χωρίς χρονοτριβή να πάμε στο Φιουμιτσίνο να δούμε ιδίοις όμμασι τι τελικά είχε συμβεί. Όταν φτάσαμε είδαμε το αντιτορπιλικό, πλαγιοδετημένο στην προβλήτα του λιμανιού. Νιώσαμε συγκίνηση στη θέα της ελληνικής σημαίας που κυμάτιζε πάνω στο ιστό του “Βέλους”. Αυτό ήταν το όνομα του αντιτορπιλικού. Στο λιμάνι γινόταν ένα κομφούζιο... Περιπολικά της Καραμπινιερία, καθώς και πλεούμενα της Ακτοφυλακής είχαν ζώσει το πλοίο απο ξηρά και θάλασσα. Κατεβήκαμε απο το αμάξι και πλησιάσαμε όσο επιτρεπόταν. Εκεί αναγνωρίσαμε και άλλους Έλληνες, όπως τον Βασίλη Βασιλικό, τον δημοσιογράφο Γιάννη Βούλτεψη, τον Νίκο Σιφουνάκη... 
 Την άλλη μέρα το πλήρωμα του πλοίου έδωσε συνέντευξη στον Τύπο και εμείς μάθαμε όλην την ιστορία. Ότι ήδη είχε αποφασιστεί κίνημα στο Ναυτικό και ότι είχαν σχεδιαστεί μεγάλα πράγματα... Να στασιάσουν δηλαδή τα μυημένα πλοία και να κατευθυνθούν προς την Κρήτη, να καταλάβουν την Σούδα και να κηρύξουν το νησί ελεύθερο κράτος και από εκεί και πέρα να αναγκάσουν τους χουντικούς να παραδώσουν την εξουσία, εφ’ όσον υπολόγιζαν ότι δεν θα ήταν διατεθειμένοι να οδηγήσουν την χώρα σε εμφύλιο πόλεμο... Όμως το κίνημα προδόθηκε απο τα μέσα μια μέρα πριν την εκδήλωσή του και ο ηρωικός πλωτάρχης Νίκος Παπάς αποφάσισε να εγκαταλείψει τον σχηματισμό των σκαφών που συμμετείχαν στις ασκήσεις του Νάτο που διεξάγονταν στα ανοικτά της Σαρδηνίας και στις οποίες συμμετέιχε το “Βέλος”, και να προσορμιστεί στο λιμάνι του φιουμιτσίνο. Στην συνέντευξη αυτή έκαναν γνωστό στον Τύπο οτι ζητούν πολιτικό άσυλο. Η ενέργειά τους αυτή έπληξε καίρια το γόητρο της στρατιωτικής κυβέρνησης της Αθήνας που είχε σπεύσει προηγουμένως για προφανείς προπαγανδιστικούς σκοπούς. να υποβαθμίσει την έκταση του κινήματος κάνοντας δια του εκπροσώπου της Βύρωνα Σταματόπουλου λόγο για «οπερέτα ναυτικού κινήματος ολίγων αποστράτων αξιωματικών». 

Με την ανταρσία του βέλους καταδείχθηκε διεθνώς η έκταση που είχε πάρει η αντίδραση κατά της δικτατορίας και στάθηκε μια από τις κυριότερες αιτίες για τη φθορά του καθεστώτος. Τελικά, και ύστερα από κάποιες δυσκολίες, το πλήρωμα έλαβε το πολιτικό άσυλο που ζητούσε και οι στασιαστές παρέδωσαν το πλοίο προκειμένου να έρθει από την Αθήνα να το παραλάβει άλλος κυβερνήτης... Ποιός ξέρει... Κάποιος απο αυτούς που τους είχαν καρφώσει θα ερχόταν εδώ για να παραλάβει το παιχιδάκι που του είχαν δώσει σαν ανταμοιβή για να παίζει... Μετά από όλα αυτά, η παροικία των Ελλήνων στήσαμε τρικούβερτο γλέντι σε μια ταβέρνα της Ρώμης, όπου η ατμόσφαιρα ήταν συγκινητική. Είπαμε διάφορα τραγούδια και νοσταλγήσαμε την πατρίδα μας τραγουδώντας από τα Λαικά του Θεοδωράκη το: “Εδώ δεν είναι το Πασαλιμάνι / πίκρα και χαρά για να ακουστεί / σα μια φωνή ο κόσμος όλος φτάνει / από παλιά κι αξέχαστη γιορτή”... Και έξω απο την ταβέρνα να κυκλοφορούν σα λυσσασμένα τα γνωστά κωλοφοιτητάκια που συνεργάζονταν με την Ελληνική Πρεσβεία και να γράφουν ονόματα σε μπλοκάκια... Και αυτή δεν ήταν, βέβαια η μοναδική αιτία που μας έκανε να ξεσαλώσουμε. Ακολούθησαν τα γεγονότα της Νομικής και το Πολυτεχνείο, για να πέσουμε πάλι σε μαρασμό με την δεύτερη σκληρότερη δικτατορία, αυτήν του Ιωαννίδη, που οδήγησε στην κορύφωση του δράματος με τον χαμό της μισής Κύπρου... 

Τώρα που αφηγούμαι αυτά τα γεγονότα, ο φίλος μου ο Δημήτρης ο Μπούκουρας μου λέει ότι το δεξί χέρι του πλωτάρχη Παπά ήταν ο σημαιοφόρος και σήμερα ναύαρχος σε αποστρατεία Κωστής Γκορτζής που μάλιστα κατέβασε και φύλαξε επί χρόνια την σημαία του πλοίου στο σπίτι του.. Ήταν το μόνο ενθύμιο που πήραν από το “Βέλος”. Η Σημαία αυτή, η ίδια, αναρτήθηκε περήφανα στο πλοίο, που τώρα ναυλοχεί στο Παλαιό Φάληρο δίπλα στον θρυλικό ‘’Αβέρωφ’’. Ο Δημήτρης μου είπε ακόμα πως ο Κωστής Γκορτζής που έχει γράψει και βιβλίο με θέμα την ανταρσία του Βέλους, είναι ξάδερφος της γυναίκας του! Μικρός, αλήθεια, που είναι ο κόσμος.

 Δημήτρης Μπούκουρας
Share on Google Plus

0 comments:

ΟΜΑΔΑ ΜΕΣΑ. Από το Blogger.