Κωνσταντίνος Καβάφης



Έμενε στον 2ο όροφο της τριώροφης πολυκατοικίας της οδού Λέψιους (Lepsius) της Αλεξάνδρειας, από το όνομα ενός Γερμανού Αιγυπτιολόγου, κακόφημη γειτονιά, ψυχο-πλακωτική, ειρωνικά οι Έλληνες την έλεγαν Κλάψιους, στο ισόγειο οίκος ανοχής, απέναντι το Ελληνικό νοσοκομείο και στην άλλη γωνία η Ορθόδοξη Εκκλησία του Αγίου Σάββα, συνήθιζε να λέει: Πού θα μπορούσα να ζήσω καλύτερα? ο οίκος ανοχής για τις ανάγκες της σάρκας, η Εκκλησία για τις ανάγκες της ψυχής και στο Νοσοκομείο καταλήγεις!. Σήμερα το σπίτι του είναι Μουσείο και η οδός « Κλάψιους» έχει πάρει το όνομα του, πια διάσημη, πόλος έλξης κάθε επισκέπτη στην Αλεξάνδρεια.

Αρχικά τον χλεύασαν, ίσως δεν έχει υπάρξει πιο «κακοποιημένος» ποιητής, έχει διαβαστεί αποσπασματικά όσο κανένας άλλος, χωρίς να γνωρίζουμε το πλαίσιο που γράφτηκαν οι στίχοι του βγάζοντας βιαστικά συμπεράσματα. Στίχοι από τα ποιήματά του έχουν μπει στην καθημερινότητα μας «και τώρα τι θα γίνουμε χωρίς βαρβάρους.....αποχαιρέτα την, την Αλεξάνδρεια που χάνεις....Σα βγεις στον πηγαιμό για την Ιθάκη.....Τιμή σ' εκείνους όπου στην ζωή των ώρισαν και φυλάγουν Θερμοπύλες

Η μορφή των ποιημάτων του παραξένεψε: γλώσσα μείγμα καθαρεύουσας και δημοτικής, με ιδιωματικά στοιχεία της Κωνσταντινούπολης, λιτός λόγος, σπάνια χρήση επιθέτων, σχεδόν ολοκληρωτική απουσία ομοιοκαταληξίας, ποίηση που μοιάζει με πεζογραφία, ποίηση που αφηγείται μικρές ιστορίες. Τον αποθέωσε ο Γρηγόριος Ξενόπουλος διαβάζοντας μόνο 12 ποιήματα του καθώς δε μιμείται κανένα γνωστό ποιητικό στυλ. Η Αθήνα τότε Παλαμο-κρατείται, ο Παλαμάς δεν τον υποδέχτηκε ζεστά, χωρίς να το θέλει του κάνει το καλύτερο κομπλιμέντο όσα έγραφε έλεγε «δεν συνιστούσαν ποίηση», «τα ποιήματά του ομοιάζουν με ιστορικό ρεπορτάζ από τους αιώνες» πράγματι υπήρξε σχολιαστής της Ιστορίας (Θερμοπύλαι, Απολείπειν ο Θεός Αντώνιον, Περιμένοντας τους βαρβάρους κλπ). Οι τεχνοτροπίες παραπέμπουν σε κάποια συγκεκριμένη εποχή και επειδή η ποίηση του δεν ακολουθεί κάποια γνωστή τεχνοτροπία (είχε την δική της), γίνεται ο πιο μοντέρνος ποιητής μας, γράφει στα 1900 και νομίζεις πως ζει σήμερα, με εντυπωσιακή θεματολογία, που ο Παλαμάς χαρακτηρίζει «ανορθόδοξη», ίσως κατά βάθος διαισθανόταν ότι το μέλλον ανήκει σε αυτόν.

H μητέρα του Χαρίκλεια επιθυμούσε ένα κορίτσι, αλλά δεν τα κατάφερε, 8 αγόρια και το στερνοπούλι ο Κωνσταντίνος πάλι αγόρι, η φωτογραφία τον δείχνει σε ηλικία 2 ετών, ντυμένο από την μητέρα του με κοριτσίστικα ρούχα ανάμεσα στα 2 αδέλφια του. Ο Φρέντυ Γερμανός βρίσκει και συζητά την μοναδική συγγενή του που ακόμα ζούσε, μια 87χρονη ανιψιά του «χαμογελούσε αλλά δεν ποτέ δεν γελούσε, αν του έλεγες αστεία, σου απαντούσε αηδίες, αηδίες…ήταν ένας Άγγλος Τζέντλεμαν, από την κορυφή μέχρι τα νύχια, ποτέ δεν μιλούσε για σεξουαλικά, εγώ ήξερα ότι ήταν ομοφυλόφιλος από παιδάκι ρώτησα τον αδελφό του Γιάννη και μου λέει, ο Κωστής και ο Παύλος έχουν ένα ανθρώπινο ελάττωμα, μια στροφή της φύσης!", Σύμφωνα με μια αφήγηση, η πρώτη του σεξουαλική επαφή ήταν με τον εξάδελφό του Γιώργο Ψύλλιαρη, μεγαλύτερο από αυτόν σε ηλικία ώστε να νιώθει ασφάλεια. Για να είμαστε δίκαιοι, δεν υπάρχει ούτε μια μαρτυρία που ο ίδιος ο ποιητής να σχολιάζει την προσωπική του ζωή σε κάποιο πρόσωπο! Η κ. Χ. Ντουνιά, Καθηγήτρια Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών αναφέρει « Του άρεσαν τα νέα αγόρια, απλοί εργάτες, υπάλληλοι σε καταστήματα, συνήθως Αιγυπτιώτες, φοβόταν πολύ να μην τον αναγνωρίσουν, έκανε διπλή ζωή, στις κακόφημες γειτονιές, τον έβλεπαν τυλιγμένο με περίεργα κασκόλ κρυμμένος μέσα σε παλτό. Οι μελετητές του τον αναγάγουν σε κορυφαία μορφή της ομοφυλοφιλικής λογοτεχνίας πράγμα που εξάπλωσε την φήμη του στον Αγγλοσαξωνικό κόσμο. Στο αφιέρωμα του περιοδικού «Journal of the Hellenic Diaspora» οι εκδότες καταλήγουν « αν ο Καβάφης δεν ήταν ομοφυλόφιλος, δεν θα ήταν Καβάφης».

Ο τάφος του, δούλεψε 30 χρόνια ως υπάλληλος του Αιγυπτιακού ΥΠΕΧΩΔΕ, στο ίδιο γραφείο, με το ίδιο ωράριο 8 -1.30 μμ, δουλειά που απεχθανόταν, όταν είχε έμπνευση δεν πήγαινε συνεννοημένος με κάποιους συναδέλφους του που τον κάλυπταν, στην ταφόπλακα του γράφει με υπερηφάνεια ΠΟΙΗΤΗΣ

Πολλοί ζητούσαν να τον δουν, αλλά αυτός τους βαριόταν, ένιωθε υπέροχα όταν ήταν μεταξύ αγνώστων και αμήχανα μεταξύ γνωστών, μέχρι και ο Νίκος Καζαντζάκης που τον επισκέφτηκε γράφει πως τον υποδέχθηκε με ψυχρότητα (Φανταστείτε συνάντηση Κορυφής Καζαντζάκη - Καβάφη, οι πιο πολυδιαβασμένοι Έλληνες στον κόσμο !). Όταν είχε επισκέπτη που ήταν φλύαρος, του έδινε ένα μπολ με ελιές και έλεγε «τσίμπα μια ελιά», οπότε αναγκαζόταν να την φάει, να βγάλει το κουκούτσι, να το αφήσει και έτσι για λίγο σταμάταγε, εάν ξανάρχιζε την πολυλογία, ξανάβγαζε το μπολ «τσίμπα μία ακόμη». Εάν δεν τον συμπαθούσε, φρόντιζε να αλλάζει το όνομα του, αν λεγόταν για παράδειγμα Κοσμόπουλος, τον έλεγε Κοσμάδη, Κοσμάκ ή οτιδήποτε άλλο ώστε να τον κάνει να νιώσει αμήχανα. Όταν έβγαινε στον δρόμο και συναντούσε κάποιον που δεν συμπαθούσε τον ρωτούσε σε ποια κατεύθυνση πάει έτσι ώστε αυτός να πάει από την αντίθετη! Άλλωστε το είχε γράψει και στα ποιήματα του « Κι αν δεν μπορείς να κάμεις την ζωή σου όπως την θέλεις, τούτο προσπάθησε τουλάχιστον όσο μπορείς: μην την εξευτελίζεις μες την πολλή συνάφεια του κόσμου, μες στες πολλές κινήσεις και ομιλίες».

Οι Άγγλοσάξωνες τον αποκαλούν " The poets ’ poet " ο ποιητής που αγαπούσαν οι ίδιοι οι ποιητές, 3 οι πιο επιδραστικοί ποιητές της σύγχρονης λογοτεχνίας ο Ισπανός Λόρκα, ο Ρώσος Μαγιακόφσκι και ο Έλληνας Καβάφης!.Το πιο επιδραστικό του ποίημα θεωρούν το «Περιμένοντας τους Βαρβάρους». Ο Μπέρτολτ Μπρέχτ του αφιερώνει το ποίημα «Διαβάζοντας ένα Έλληνα ποιητή», παραδόξως, το μόνο βραβείο που πήρε στην ζωή του ήταν το 1926, από τον δικτάτορα Θ. Πάγκαλο που του απένειμε το Aργυρό παράσημο του Tάγματος του Φοίνικος, μόνο στη χώρα μας θα μπορούσε να συμβεί αυτό! Η ποίηση του έχει μεταφραστεί σε 29 γλώσσες αφήνοντας πίσω του 2 Νομπελίστες μας, ο Σεφέρης σε 23, ο Ελύτης σε λιγότερες!

Το 1994 πεθαίνει η Τζάκι Κένεντι – Ωνάση, όρος στην διαθήκη της να μην ακουστεί κανένας επικήδειος, το μόνο που ζήτησε να διαβαστεί ήταν η «ΙΘΑΚΗ» του πιο αγαπημένου της ποιητή. Καθώς η νεκρώσιμη ακολουθία και η απαγγελία του ποιήματος μεταδόθηκαν ζωντανά σε λίγες ημέρες εξαντλήθηκε η αγγλόφωνη έκδοση των καβαφικών ποιημάτων και έγιναν δύο ακόμη επανεκδόσεις. Η οικουμενική ποίηση του μεγάλου Έλληνα είχε γίνει TV γεγονός! Στην φωτο 4 ποίημα του σε τοίχο κτιρίου, στην πόλη Λέιντεν της Ολλανδίας.


Σαν σήμερα, γεννήθηκε, ανήμερα των γενεθλίων του πεθαίνει σε ηλικία 70 χρονών, είχε ήδη διαγνωσθεί με καρκίνο του λάρυγγα, η τραχειοτομή που έκανε στον Ερυθρό Σταυρό τον εμπόδιζε να μιλήσει, πριν πεθάνει ζωγράφισε μια τελεία και έναν κύκλο γύρω από αυτήν

Δώδεκα και μισή, πως πέρασε η ώρα
Δώδεκα και μισή, πως πέρασαν τα χρόνια!



Δημήτρης Τριάντος
Share on Google Plus

0 comments:

ΟΜΑΔΑ ΜΕΣΑ. Από το Blogger.