Όταν η Μύρτις πήγε στο Θέατρο



Το Θέατρο που γεννήθηκε στην αρχαία Ελλάδα, έφτασε στην ακμή του και γνώρισε μέρες δόξας στην Αθήνα. Εκτός από τις γιορτές για τις οποίες σας μίλησα πιο πάνω, είχαμε και τα «Εν άστει Διονύσια» που γιορτάζονταν στις αρχές της άνοιξης. Η κυριότερη εκδήλωση εδώ, ήταν η τέλεση των δραματικών Αγώνων. Σε αυτούς, οι Ποιητές παρουσίαζαν τα έργα τους: Τραγωδίες, σατυρικά δράματα και κωμωδίες. Πριν από τους θεατρικούς αγώνες, γίνονταν οι θυσίες και στη συνέχεια, αφού οι κριτές κάθονταν στις θέσεις τους, άρχιζαν οι παραστάσεις που έκλειναν με την ανάδειξη και βράβευση του νικητή. 

Στο θέατρο του Διονύσου με πήγε ο πατέρας μου εκείνο το αξέχαστο δειλινό του 431 π Χ. Ήταν άνοιξη, και οι μεθυστικές ευωδιές της φύσης πλημμύριζαν την ατμόσφαιρα. Βέβαια, το κλίμα ήταν βαρύ και φορτισμένο από τον διεξαγόμενο πόλεμο μεταξύ της Αθήνας και της Σπάρτης, αλλά οι Αθηναίοι συνέχιζαν τη ζωή τους κανονικά. Ήταν η πρώτη φορά που θα παρακολουθούσα θεατρικό αγώνα. Το έργο ήταν του Ευριπίδη, ενός αξιοσέβαστου γέροντα γύρω στα πενήντα. Ήταν η «Μήδεια». Στο δρόμο προς το Θέατρο, ο πατέρας μου είχε εξηγήσει ότι η ιστορία ήταν βασισμένη στο μύθο της Αργοναυτικής εκστρατείας και, πώς, ο Ιάσονας αφού κατάφερε να πάρει το χρυσόμαλλο δέρας έφερε στην Ελλάδα την κόρη του Αιήτη την Μήδεια και, πώς, αφού την παντρεύτηκε και ύστερα την απάτησε, εκείνη τυφλωμένη από τη ζήλεια σκότωσε τα παιδιά τους για να τον εκδικηθεί. 



                                                       «…Σκότωσε τα παιδιά τους…»         

           Είχαμε πάει νωρίς για να βρούμε θέση κοντά στη σκηνή. Σιγά-σιγά άρχισε να γεμίζει το Θέατρο από το πλήθος. Οι θεατές έμπαιναν, και αφού χαιρετούσαν τους γνωστούς τους, έπιαναν μια θέση, κάθονταν και άρχιζαν τις μεταξύ τους κουβέντες. Μιλούσαν για τους ποιητές που ελάμβαναν μέρος στους θεατρικούς αγώνες. Όλοι έλεγαν, ότι ο Ευριπίδης, αν και λίγο σκυθρωπός, ολιγόλογος και αγέλαστος, είναι ο καλλίτερος, και πως ήταν προικισμένος από τους θεούς με ταλέντο που-άλλωστε-το αξιοποίησε γράφοντας έργα μεγάλα. Σε ηλικία μόλις 39 χρόνων πήρε το πρώτο του βραβείο. Συνήθιζε να ντύνει τους ήρωές του με κουρέλια, γεγονός που οι σατιρικοί ποιητές δεν άφηναν ασχολίαστο, κοροϊδεύοντάς τον.

Οι συζητήσεις των θεατών ήσαν ζωηρές. Πάντοτε οι Αθηναίοι, όταν μιλούσαν μεταξύ τους φώναζαν, χειρονομούσαν, και υποστήριζαν σθεναρά τις απόψεις τους. Να…Τώρα είχε ανάψει η συζήτηση για το ποιο έργο του ποιητή ήταν το καλλίτερο. Άλλος υποστήριζε την «Άλκηστη», κάποιος άλλος- που καθόταν ακριβώς πίσω μας- έλεγε ότι ο «Ρήσος» ήταν το καλλίτερο. Εγώ βέβαια δεν τα ήξερα τα έργα αυτά, αλλά παρακολουθούσα με ενδιαφέρον τις συζητήσεις. Τότε ο πατέρας μου σηκώθηκε, γύρισε πίσω και απευθύνθηκε στον υποστηριχτή του «Ρήσου». « Καλά τώρα», του είπε, «αλήθεια, σε έχει ενθουσιάσει τόσο η ιστορία ενός προδότη και παραβλέπεις τα αριστουργήματα που έχει γράψει για την Ιφιγένεια; Για την τραγική μοίρα που είχε αυτό το κορίτσι του Αγαμέμνονα να θυσιαστεί προκειμένου να φυσήξει ούριος άνεμος για να μπορέσουν να αποπλεύσουν τα πλοία για την Τροία; Για την καημένη την Κόρη που την έφεραν στην Αυλίδα -δήθεν- να την παντρέψουν με το πιο όμορφο, το πιο γενναίο παλληκάρι, τον Αχιλλέα; Και που με δόλο ετοιμάζονταν να τη θυσιάσουν στην Άρτεμη που την τελευταία στιγμή την λυπήθηκε και έβαλε στη θέση της στο βωμό μιαν ελαφίνα;». «Καλά σου λέει», υποστήριξαν τον πατέρα μου οι πιο κοντινοί θεατές που είχαν ακούσει τα επιχειρήματά του. «Υπάρχει πιο ευγενικό έργο από την Ιφιγένεια;»… Ύστερα άρχισαν να μιλούν για το έργο που θα βλέπαμε σήμερα.

 Η ώρα είχε περάσει και οι θεατές είχαν πεινάσει. Έβγαλαν να φάνε τα διάφορα που είχαν φέρει από το σπίτι τους, και οι συζητήσεις συνεχίστηκαν μέσα σε έντονη μυρωδιά… σκόρδου. Όλην αυτή την ώρα παρατηρούσα το Θέατρο μιας και δεν είχα ξαναπάει. Έβλεπα τις μαρμάρινες κερκίδες που προ  ορίζονταν για τον απλό λαό, και τα περίτεχνα καθίσματα των κριτών και των άλλων επισήμων. Τα αγάλματα των θεών που στόλιζαν τον χώρο. Την μεγάλη πλακόστρωτη σκηνή που σε λίγο θα παιζόταν το έργο. Την προσοχή μου τράβηξε μια μεγάλη ξύλινη κατασκευή που βρισκόταν στο πίσω μέρος της σκηνής. Ρώτησα τον πατέρα μου γι’ αυτήν, και έμαθα ότι ο ηθοποιός που θα παρίστανε κάποιον θεό, που σύμφωνα με την πλοκή του έργου θα έπρεπε να εμφανιστεί στη σκηνή, θα κατέβαινε αιωρούμενος από εκεί, και αυτός θα ήταν ο « Από μηχανής Θεός». Λένε μάλιστα, ότι αυτή ήταν μια επινόηση του Ευριπίδη.

                                                       
                                                         « Ο από Μηχανής Θεός » 

Κάποτε -επιτέλους- άρχισε το έργο. Ήταν όπως ακριβώς μου τα είχε πει ο πατέρας μου. Μιλούσε για τη Μήδεια, κόρη βασιλιά, που άφησε όλα τα πλούτη του κόσμου για να ακολουθήσει τον αγαπημένο της Ιάσονα, που αργότερα την απαρνήθηκε και παντρεύτηκε την κόρη του Κρέοντα. Και, τέλος, για την άγρια σφαγή των αθώων παιδιών της. Όταν το έργο τέλειωσε, όλος ο κόσμος σηκώθηκε όρθιος και άρχισε να καταριέται τον κακόμοιρο τον ηθοποιό που έπαιζε το ρόλο της Μήδειας. ( Οι ηθοποιοί ήσαν όλοι άνδρες, και ανάλογα με τα προσωπεία που φορούσαν μπορούσαν να γίνονται ήρωες, θεοί ή γυναίκες ).




                                        « Τα προσωπεία που φορούσαν οι ηθοποιοί…» 

 Σ’ αυτές τις γιορτές του 431 π Χ. νικητής ανακηρύχτηκε Ο Ευφορίωνας, γιός του Αισχύλου, με δεύτερο τον Σοφοκλή με την τραγωδία του «Αίας», και τρίτο τον Ευριπίδη. Στο δρόμο της επιστροφής ο πατέρας μου προσπάθησε να δικαιολογήσει την αποτυχία του Ευριπίδη για την πρωτιά, λέγοντάς μου, ότι: «Οι Αθηναίοι παιδί μου δεν είναι έτοιμοι να αποδεχτούν μια τόσο σκληρή πράξη όπως είναι η παιδοκτονία, άσχετα αν προέρχεται από μια βάρβαρη και όχι από μιάν ελληνίδα», και θέλοντας να μου εξηγήσει το βαθύτερο νόημα του έργου, συμπλήρωσε: «Στη μεγάλη στιγμή του δράματος, στην κορύφωση, βλέπουμε την πάλη που γίνεται μέσα στο μυαλό της απατημένης γυναίκας. Από τη μια μεριά έχουμε τη φυσική αγάπη που τρέφει για τα παιδιά της, και από την άλλη το βαθύ μίσος που έχει για τον άντρα που την πρόδωσε. Θέλει να προκαλέσει δυστυχία στον Ιάσονα, και αυτή η επιθυμία της για εκδίκηση υπερνικάει την αγάπη για τα παιδιά της». Βέβαια, εγώ δεν μπορούσα να παρακολουθήσω μιά τέτοια βαθυστόχαστη ανάλυση του έργου. Η τελική εικόνα που έμενε χαραγμένη στο μυαλό μου, ήταν εκείνη των αδικοσκοτωμένων παιδιών. Ήμουν πολύ μικρή για να γνωρίζω από ραδιουργίες, έρωτες, ζήλειες και εκδικήσεις…

 Δημήτρης Μπούκουρας

 Απόσπασμα ατο το Γεια σας... Είμαι η Μύρτις

 (Με την ευκαιρία της Μέρας του Θεάτρου)
Share on Google Plus

0 comments:

ΟΜΑΔΑ ΜΕΣΑ. Από το Blogger.