Παρίσι -2 (Μετρό - Μονμάρτη - Σακρ κερ)



    Πολλά είναι αυτά που είδα στο Παρίσι. Αποφεύγω να τα περιγράψω όλα, και -πολύ περισσότερο- αυτά που γράφω δεν επιθυμώ να έχουν τη μορφή ταξιδιωτικού οδηγού με περιγραφές ακριβείς και το ιστορικό του κάθε αξιοθέατου. Είναι σκόρπιες σκέψεις πάνω σε πράγματα που παρατήρησα, μια απλή πινελιά- ας πούμε- σε ένα έργο του Ντελακρουά με θέμα την πόλη του Παρισιού. 

    Πολλά είναι λοιπόν αυτά που είδα στο Παρίσι. Η μεγαλύτερη εντύπωση όμως δεν ήρθε από τον πύργο του Αϊφελ ή την Αψίδα του θριάμβου ή το παλάτι των Βερσαλλιών. Αυτό που με εντυπωσίασε και μπορώ, με θρασύτητα ίσως, να το ονομάσω «όγδοο θαύμα», είναι ο μητροπολιτικός σιδηρόδρομος ή απλούστερα, Μετρό. Υπάρχουν 14 γραμμές του Μετρό, που με τις γαλαρίες τους δημιουργούν ένα πλέγμα σαν ιστό αράχνης στα έγκατα της Γής. Το εντυπωσιακό λοιπόν είναι ότι πρίν απο 80 χρόνια που κατασκευάστηκε δεν υπήρχαν κομπιούτερς για τον υπολογισμό της χάραξης των γραμμών και της θέσης των σταθμών. Έτσι, είναι ένα θαυμαστό επίτευγμα των μηχανικών, που χρησιμοποίησαν πυξίδα, χάρτη, και λοιπά συμβατικά μέσα. Το σύστημα διαθέτει ταχείς συρμούς, πολλοί από τους οποίους κινούνται πάνω σε ελαστικές ρόδες αυτοκινήτων, συμπαγείς βέβαια, πράγμα που ελαχιστοποιεί τον θόρυβο. Είναι καθαρό το Μετρό για μισή περίπου ώρα από την έναρξη του πρώτου δρομολογίου. Ύστερα όμως γεμίζει σκουπίδια που δημιουργούνται από τα εκατομμύρια των ατόμων που μεταφέρει όλη τη μέρα. Δεν έχει έργα τέχνης όπως το Μετρό της Μόσχας ή της Αθήνας. Υπάρχει μια εξαίρεση σε δύο τρεις σταθμούς κοντά στο μουσείο του Λούβρου, σημειολογικά ίσως. Κάτι αντίγραφα αιγυπτιακά, ρωμαϊκά, αναγεννησιακά, μέχρι Ροντέν. ( Έχω δει σε όλο τον κόσμο, τουλάχιστον 6 αντίγραφα από τον Σκεπτόμενο). Είναι ταχύτατο μέσο. Δεν περιμένεις πουθενά πάνω από ένα λεπτό το συρμό που ίσως έχασες κατεβαίνοντας τις σκάλες, και οι σταθμοί όλων των γραμμών δεν απέχουν μεταξύ τους περισσότερο από πεντακόσια μέτρα. Όλες οι γραμμές, που σε πολλά σημεία συναντώνται σε τρία επίπεδα περνούν κάτω από τον Σηκουάνα. Το κάπνισμα απαγορεύεται αυστηρά. Αντιθέτως, στα μπιστρό και σε άλλους δημόσιους χώρους γίνεται το έλα να δεις. Ποιοι κυκλοφορούν με το Μετρό; Όλοι, εκτός των πλουσίων. Μεσαία τάξη, αστοί, κλοσάρ, μουσικοί ζητιάνοι, μουσικοί σκέτοι, γιάπηδες, πολλοί τουρίστες, και πολλοί έγχρωμοι όχι τουρίστες. Λόγω της παλιάς αποικιοκρατικής ιστορίας της Γαλλίας, πάρα πολλοί μαύροι περιφέρονται παντού προσφέροντας- υποψιάζομαι- φθηνά εργατικά χέρια. Ιθαγενείς από τη Σενεγάλη, Ν. Καληδονία, Μαρτινίκα, Γουαδελούπη, Μαδαγασκάρη, Γουιάνα κλπ., αφού για χρόνια οι Γάλλοι τους εκμεταλλεύτηκαν στη χώρα τους τώρα ήρθαν και προσφέρονται προς εκμετάλλευση στη Γαλλία. Αλβανούς στο Παρίσι δεν είδα…

     Μπαίνοντας λοιπόν στο Μετρό και ξεκινώντας από ένα θαύμα, την Αψίδα του θριάμβου ας πούμε, χώνεσαι στη γη σαν τον τυφλοπόντικα και σε λίγα λεπτά βγαίνοντας, βρίσκεσαι μπροστά σε άλλο θαύμα, πχ την Όπερα, ξαναχώνεσαι κάτω από τη γη και κατευθύνεσαι σε άλλο θαύμα . Έτσι λοιπόν, μόλις εγκαταλείπουμε το λαγούμι μας και βγαίνουμε στο φως, να μπροστά μας ο λόφος της Μονμάρτης. Στην κορφή φτάνεις με δύο τρόπους, ή με τα πόδια, ή με το Φινικιουλέρ. Προτιμούμε τον ποδαρόδρομο. Άλλωστε έχουμε κάνει αρκετή προπόνηση από την χθεσινή επίσκεψή μας στις Βερσαλλίες. Ανεβαίνοντας θαυμάζουμε την υπέροχη πρασινάδα με τα όμορφα πολύχρωμα λουλούδια, όλα τοποθετημένα με φροντίδα και τάξη, όχι με αίσθημα αγγαρείας. Πράγματι, αυτό που θαυμάζει κανείς στο Παρίσι, είναι η προσήλωση στη Διακόσμηση. Όλες οι τέχνες έχουν με μεράκι καταπιαστεί για να προσφέρουν κάτι από τη δυνατότητά τους, ώστε να κάνουν την πόλη αυτή υπέροχη. Η Αρχιτεκτονική, αλλού πομπώδης, αλλού κομψή. Η Γλυπτική, που δουλεύοντας υπερωρίες για πολλά πολλά χρόνια, έχει γεμίσει την κάθε γωνιά με υπέροχα έργα. Η Ζωγραφική, που έχει διακοσμήσει εσωτερικά τα αμέτρητα τετραγωνικά μέτρα των έργων της Αρχιτεκτονικής. Μόνο η Μουσική λείπει. Δεν λείπει, απλά είναι αόρατη. Μπορείς να φέρεις στο μυαλό σου οποιοδήποτε κλασσικό κομμάτι νομίζεις ότι ταιριάζει στο οποιοδήποτε κτήριο, μνημείο ή εκκλησία θαυμάζεις στη δεδομένη στιγμή. Έτσι πέφτω στον πειρασμό να συσχετίσω την Παναγία των Παρισίων με τη φούγκα του Μπαχ, την Αψίδα του Θριάμβου με την ουβερτούρα 1812 του Τσαϊκόφκυ, την πλατεία Ομονοίας, (της γκιλοτίνας πριν), με την Φανταστική Συμφωνία του Μπερλιόζ. Όλες λοιπόν οι τέχνες έχουν αφειδώς υπηρετήσει αυτήν την πόλη, ακόμη και η ταπεινή κηπουρική. Όπως εδώ στο λόφο της Μονμάρτης. Όλα βαλμένα με τάξη, όλα στην ώρα τους. Να που ξαφνικά –φσούτ- οι εκτοξευτήρες αρχίζουν το πότισμα του πράσινου. Μοιάζει σα να βρίσκεσαι σε ζωολογικό κήπο και πετυχαίνεις την ώρα που οι φύλακες ταΐζουν τα ζώα. Αν είσαι ο τυχερός, έτσι που απροειδοποίητα αρχίζει το πότισμα μπορεί να γίνεις μούσκεμα. Και τι κάνεις τώρα; Γυρίζεις στο ξενοδοχείο για να αλλάξεις; Ή συνεχίζεις; Μπά, δε βαριέσαι… Ο μπροστινός που δεν τον πέτυχε το νερό, έχει γίνει ήδη μούσκεμα στον ιδρώτα ανεβαίνοντας αυτά τα περίφημα σκαλοπάτια πού οδηγούν στη Σακρ κερ. 

    Σακρ κερ!.. Κατηγορούμε καμιά φορά τον τεράστιο πλούτο που μπορεί να συσσωρεύσει σκανδαλωδώς ένας μόνον άνθρωπος που θα μπορούσε να θρέψει χιλιάδες συνανθρώπους του. Και τι θα γινόταν λοιπόν; Θα ζούσαν λίγο περισσότερο προτού οδηγηθούν στην ανυπαρξία, στο απόλυτο τίποτα. Κάποτε όμως οι πλούσιοι, όπως ο δικός μας ο Ζάππας, αποφασίζουν να δημιουργήσουν κάποιο έργο που θα μείνει κοινό κτήμα των επιγόνων. Έτσι, δύο πλούσιοι γάλλοι έμποροι, θέλησαν με αφορμή κάποιο ιστορικό γεγονός να χτίσουν αυτό το κόσμημα του λόφου της Μονμάρτης, με το παράξενο για μας τους Ορθόδοξους αφιέρωμα. Ο ναός αυτός φέρει το παράξενο όνομα: «Εκκλησία της του Χριστού ιερής καρδιάς». Aπο κάτω ο ναός φαίνεται μικρός. Χτισμένος σε ρυθμό ρωμαιβυζαντινό σου δίνει την εντύπωση μικρού κομψοτεχνήματος. Έτσι είναι, μα όταν μπεις μέσα αντιλαμβάνεσαι ότι έχεις κλειστεί μέσα σε έναν τεράστιο εσωτερικό όγκο. Έτυχε την ημέρα της επίσκεψης να είναι Μεγάλη Παρασκευή των Καθολικών. Δυο κόσμοι μέσα στην εκκλησία, δυό συναισθήματα. Γύρω από το ιερό του ναού εκατοντάδες τουρίστες να περπατούν θαυμάζοντας τα βιτρώ, τις κρύπτες, τα παρεκκλήσια, τα μωσαϊκά. Και στη μέση η κατάνυξη. Άλλοι γονατιστοί να προσεύχονται με ευλάβεια. Άλλοι να κοινωνούν, και οι ιερείς να πηγαινοέρχονται στο κέντρο της Εκκλησίας, μέσα στην καρδιά της Καρδιάς του Χριστού, και κείνος από το εντυπωσιακό κεντρικό μωσαϊκό της οροφής να τους ευλογεί, με αυτήν την τεράστια χρυσή καρδιά στο στήθος του να φαίνεται σαν ορατή από ακτινογραφία και γύρω του, Αρχαίοι βασιλείς, Ρωμαίοι αυτοκράτορες, όλες οι φυλές της Γης, μαύροι, κίτρινοι, ερυθρόδερμοι, ο Ναπολέων Βοναπάρτης αυτοπροσώπως, καθώς και πολίτες ντυμένοι με τα ρούχα των αρχών του εικοστού αιώνα, να τον δοξάζουν. Τέλος, αφού ανάψαμε ένα κεράκι που όπως έγραφε το ταμπελάκι είναι προσφορά που στοιχίζει 2 ευρώ, φύγαμε με τις σκέψεις που μας έρχονται στο μυαλό όποτε επισκεπτόμαστε καθολική εκκλησία, σκέψεις που κάνουμε προσπαθώντας να συγκρίνουμε τα δύο δόγματα. Το Ορθόδοξο και το Καθολικό.

    Μονμάρτη δεν είναι βέβαια μόνον η Σακρ κερ. Είναι και τα στενά γραφικά δρομάκια της που κατηφορίζουν κάτ’ ευθείαν από την ιερή κορυφή στα αμαρτωλά άδυτα της πλαζ Πιγκάλ. Όπου από την χρυσή καρδιά του Χριστού, φτάνουμε στα πλαστικά πέη των αμαρτωλών βιτρινών. Όλυσβους όπως τους έλεγε ο Αριστοφάνης, (και αυτό για να μη τα φορτώνουμε όλα στους γάλλους εμπόρους του έρωτα). Είναι και τα αμέτρητα μαγαζάκια με τα αμφιλεγόμενα έργα τέχνης, αμφιλεγόμενα γιατί παράγονται κατα εκατοντάδες σε σειρά παραγωγής πάνω στους πάγκους των εργαστηρίων της τουριστικής βιοτεχνίας. Είναι και τα αμέτρητα μπιστρό, καλόγουστα είναι η αλήθεια. Είναι και οι διάφοροι υπαίθριοι ζωγράφοι, που για λίγα ευρώ σου κάνουν το πορτραίτο, και δεν μπορείς να μην σκεφθείς πώς μερικοί έλειωσαν τα παντελόνια τους στη σχολή καλών τεχνών του Καρτιέ Λατέν για να γίνουν στο τέλος προσωπογράφοι κατακόκκινων ολλανδών, πρισμένων από παχυσαρκία αμερικανών ή ανέκφραστων αντιπροσώπων της κίτρινης φυλής. Μονμάρτη είναι ακόμη το εστιατόριο Μερ Κατρίν που ήταν το αγαπημένο στέκι των Κοζάκων εμιγκρέδων, που συνήθιζαν να χτυπούν τα τραπέζι φωνάζοντας: μπιστρό (γρήγορα). Από τότε τα μικρά εστιατόρια ονομάστηκαν μπιστρό. Μονμάρτη είναι επίσης και το Μουσείο ναϊφ τέχνης, και το κοιμητήριο οπου αναπαύονται οι συνθέτες Μπερλιόζ και Όφενμπαχ, ο γερμανός ποιητής Χάϊνε, ο ρώσος χορευτής Νιζίνσκυ, ο Φρανσουά Τρυφώ. Δηλαδή, ακόμη και στα νεκροταφεία αναδεικνύεται η οικουμενικότητα αυτής της πόλης. Α,ναι. Να μη ξεχάσουμε και το περίφημο μουσείο Νταλί στεγαζόμενο σε υπόγειο σκοτεινό χώρο, όπου πραγματικά σε υποβάλλει η κίνηση των φώτων πάνω στα σουρεαλιστικά έργα που τα απολαμβάνεις περιπλανώμενος μέσα σε ένα σύμπαν που δεν καταλαβαίνεις, ενώ ακούγεται υποβλητική η φωνή του καλλιτέχνη. Ύστερα ανεβαίνεις στο πωλητήριο και ανακαλύπτεις πόσο αξίζει αυτό το σύμπαν. Από 2000 μέχρι 10000 €, σε μεταξοτυπία παρακαλώ…

Δημήτρης  Μπούκουρας
Share on Google Plus

0 comments:

ΟΜΑΔΑ ΜΕΣΑ. Από το Blogger.