Ήρκος Αποστολίδης: «Ὁ πατριωτισμός ἔχει ἐκφυλιστῆ σὲ στείρα ἐθνοκαπηλεία»



Ο ιστορικός Ήρκος Αποστολίδης είναι ένας από τους ελάχιστους Έλληνες που έχουν κάτι ουσιαστικό να πουν στις μέρες μας, και ο λόγος του κρίνεται ως άκρως επίκαιρος με αφορμή τις τελευταίες εξελίξεις για τη Μακεδονία και την ευρύτερη κατάσταση που επικρατεί στην χώρα μας. Στη συνέντευξη που έδωσε (και δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στo mesogios.gr αλλά νομίζω ότι είναι κόσμημα για την omadamesa.gr η αναδημοσίευσή της), όπως συνηθίζει, δεν χάιδεψε αυτιά – ούτε τα δικά μου βέβαια, καθώς με ιδιαίτερη αφέλεια και μόνο από καρδιάς κατέγραψα και του έστειλα τις ερωτήσεις στις οποίες θα ήθελα να μου απαντήσει.

Μαζί με τον αδερφό του Στάντη, συνεχίζει το έργο που ξεκίνησαν από κοινού με τον πατέρα τους Ρένο Αποστολίδη και αφορά την ιστορία του Ελληνισμού την οποία δεν γνωρίζρυμε αφού κανείς δεν μας τη δίδαξε πραγματικά. Το έργο των τριών συνιστά ύψιστη πατριωτική πράξη την ώρα που η μάζα εκτονώνεται στα συλλαλητήρια. Και μιας και ψάχνουμε για το ποιός κατάγεται από πού, ας μιλήσουμε για την «Ἱστορία τῶν Ἐπιγόνων τοῦ Μεγάλου Ἀλεξάνδρου».

Ήρκο θα ήθελα να μου πεις λίγα λόγια για την Ἱστορία τῶν Ἐπιγόνων τοῦ Μεγάλου Ἀλεξάνδρου και γιατί αυτό το έργο που έχετε κάνει θα έπρεπε να διαβαστεί από τους Έλληνες. Θα μπορούσε να είναι κάποιας μορφής «χρηστικό εργαλείο»;

Ἡ «Ἱστορία τῶν Ἐπιγόνων τοῦ Μεγάλου Ἀλεξάνδρου» εἶναι τὸ τρίτο μέρος (σὲ δύο τόμους) μιᾶς εὐρύτερης τριλογίας πάνω στὴν Ἑλληνιστικὴ ἱστορία τοῦ μεγάλου ἔργου τοῦ κορυφαίου Γερμανοῦ ἱστορικοῦ J. G. Droysen («Ἱστορία τοῦ Ἑλληνισμοῦ»: Μέγας Ἀλέξανδρος, Διάδοχοι, Ἐπίγονοι), μεταφρασμένο ἀπὸ τὸν Ῥένο Ἀποστολίδη, καὶ ριζικὰ ἀναδιαμορφωμένο, μὲ τὴν προσθήκη ἑνὸς τόμου σχολίων, σχεδίων, τοπογραφικῶν, καὶ γενικὰ πλούσιου ἐποπτικοῦ ὑλικοῦ, ποὺ ἀποτυπώνει ὅλη τὴ νεώτερη Ἔρευνα, ἀπὸ τοὺς Ἧρκο (ἐμένα δηλαδή) καὶ τὸν ἀδερφό μου, τὸ Στάντη. Τὸ σύνολον τοῦ ἔργου (6 τόμ., 2700 σελ., μὲ 4500 περιεκτικὲς ὑποσημειώσεις), ποὺ ξεκίνησε τὸ 1985 καὶ ὡλoκληρώθηκε τὸ 2011, βραβεύτηκε τὸ 2012 ἀπ’ τὴν Ἀκαδημία Ἀθηνῶν.

Ἄρα, οἱ «Ἐπίγονοι» θὰ πρέπει νὰ διαβαστοῦν ὡς ἐπιστέγασμα τῆς περιόδου αὐτῆς, ὅπου ὁ Ἑλληνισμὸς ἐξαπλώνεται γιὰ πρώτη φορὰ πλέον καὶ στὴν Ἀσία (γιατὶ ἴσαμε τότε εἶχε μὲν ἁπλωθῆ στὴ Μεσόγειο καὶ τὴ Μαύρη θάλασσα μὲ τοὺς δύο Ἀποικισμούς, ἀλλὰ ὄχι καὶ στὸ ἐσωτερικό, σὲ ἠπειρωτικὰ ἐδάφη).

Καὶ εἶναι ἀλήθεια ὅτι τὸ πρῶτο μέρος, ποὺ ἀφορᾷ στὸ Μέγα Ἀλέξανδρο «ζητιέται», νὰ ποῦμε, πιὸ πολύ, γιὰ τοὺς γνωστοὺς λόγους. Τὸ 2ο («Διάδοχοι», δηλαδὴ οἱ ἄμεσοι συνεχιστὲς τοῦ Ἀλεξάνδρου, ἀπ’ τὸ θάνατό του ὥς τὸ 279 π.Χ.) καὶ τὸ 3ο («Ἐπίγονοι», ὥς τὴ μάχη τῆς Σελλασίας, τὸ 222 π.Χ.) εἶναι μὲν ὁ καρπὸς τοῦ ἔργου τῆς κατάκτησης τοῦ Μεγάλου Ἀλεξάνδρου, ὅμως εἶναι μιὰ σκοτεινὴ σὲ πολλές της πλευρὲς περίοδος τῆς Ἱστορίας καί – κακῶς κατ’ ἐμέ– δὲν προσελκύει τὸ πρῶτο ἐνδιαφέρον τοῦ ἀναγνωστικοῦ κοινοῦ. Νομίζω, ὅμως, ὅτι, τηρουμένων τῶν ἀναλογιῶν, ἔχουμε κάπως ξυπνήσει τὴ διάθεση πολλῶν μορφωμένων ἀναγνωστῶν γιὰ διάβασμα – τοὐλάχιστον ἐκείνης τῆς μερίδας ποὺ παρακολουθεῖ ἐμᾶς τοὺς «ἰδιόρρυθμους» στὰ νεοελληνικὰ Γράμματα!..

Τώρα, κλείνοντας: «χρηστικὸ ἐργαλεῖο»; Ἐξαρτᾶται ἀπ’ τὸ τί ψάχνει ὁ καθένας. Κατ’ ἐμὲ θὰ ἔπρεπε. Ἀλλὰ θέλει δουλειὰ ἀκόμα, ἐννοῶ στὴν ἀποδοχή. Ὄχι ὁ «Μέγας Ἀλέξανδρος». Οἱ «Ἐπίγονοι»…

Ο Μεγαλέξανδρος τι ήταν τελικά; Κατακτητής ή ένας «αρχαίος Τζιμ Μόρισον»;

Κατακτητὴς ἦταν, ἰδιοφυὴς καὶ ἐκκεντρικός. Ἂν θέλετε τώρα νὰ μιλήσουμε μέ «σύγχρονους ὅρους», δηλαδὴ ἂν ὑποθέταμε ὅτι ὁ Τζὶμ Μόρισον ποὺ λέτε ἤθελε νὰ ζῇ «μιὰ ζωὴ στὰ ἄκρα», μὲ τὴ νιτσεϊκὴ ἔννοια τοῦ «διονυσιακοῦ», δηλαδὴ μὲ γλέντι καὶ περιπλάνηση, ὅλο «ἀναζήτηση» – ἔ, τότε, σᾶς χαρίζω τὸ χαρακτηρισμό, πέστε το κ’ ἔτσι… (Ὁ Ἀλέξανδρος, βέβαια, ἦταν τόσα πολλὰ ποὺ δὲ χωρᾶνε σὲ ἕνα χαρακτηρισμό, γιατὶ θά «στένευε»…)

Σε τι διαφέρει από άλλους ιστορικούς στρατηλάτες;

Ὁ Ἀννίβας ἦταν σπουδαῖος στρατηγὸς καὶ πολεμοῦσε γιὰ τὴν Καρχηδόνα· ὁ Ἰούλιος Καῖσαρ ἤθελε νὰ μοιάζῃ στὸν Ἀλέξανδρο, κ’ ἦταν καὶ προικισμένος, μὲ μόρφωση καὶ σκέψη – ἀλλὰ δὲν ἦταν δὰ κι Ἀλέξανδρος, ὅ,τι καὶ νάκανε ὁ βιογράφος του ὁ Πλούταρχος (στὴ ρωμαιοκρατούμενη Ἑλλάδα). Ὁ Ἀττίλας, πάλι, πολιτικὸς καὶ στρατηλάτης ἰδιοφυής, μά, ὅπως καὶ νὰ τὸ κάνουμε, ἡττήθηκε στὰ Καταλαυνικὰ πεδία ἀπ’ τὸ Ρωμαῖο Ἀέτιο· ὁ Τσέγκιςχὰν κι ὁ Ταμερλάνος ὑπῆρξαν σφοδροί, μὰ ἔμειναν γιὰ τὶς ἀγριότητές τους. Μόνον ὁ Ναπολέων σήκωνε καὶ τὸ βάρος ἄλλων ποιοτήτων κ’ εἶχε τέτοιο ταμπεραμέντο (κι αὐτός, πάντως, ἡττήθηκε)…

Πώς βλέπεις το «Μακεδονικό ζήτημα» και πού κατά τη γνώμη σου βρίσκεται η «ταμπακιέρα» το 2018;

Ἐρευνῶντας τὴν ἀρχαία μακεδονικὴ Ἱστορία ἐπὶ πάνω ἀπὸ 33 χρόνια (μὲ πιὸ πρόσφατο τὸν τόμο Πηγὲς τῆς Ἱστορίας τοῦ Μεγάλου Ἀλεξάνδρου, τὸ 2015, ποὺ ἀπέσπασε νέο βραβεῖο τῆς Ἀκαδημίας Ἀθηνῶν καὶ Κρατικὸ βραβεῖο), δὲν σημαίνει ὅτι ἀσχολούμαστε (μὲ τὸν ἀδερφό μου, ἐννοῶ) καὶ μὲ τὴν Πολιτική. Καὶ βέβαια δὲν φαντάζομαι νὰ ρωτᾶτε στὰ σοβαρὰ τώρα ἂν οἱ Σλάβοι βόρειοι γείτονες εἶναι… ἀπόγονοι τῶν Μακεδόνων!

Γιὰ μένα, λοιπόν, τὸ ζήτημα αὐτὸ εἶναι τῆς Πολιτικῆς (κ α ὶ τῆς Οἰκονομίας ἀσφαλῶς, εἴτε τ’ ὁμολογοῦμε, εἴτε ὄχι). Καὶ γιατί προέκυψε τάχα τ ώ ρ α; Ἁπλῶς ἐπειδὴ οἱ σημερινοὶ φαῦλοι πολιτικάντηδες (σὰν τοὺς χτεσινοὺς καὶ τοὺς αὐριανούς!) τὸ ξανασκαλίσανε, νομίζοντας πὼς κάτι θὰ βγάλουν;

Ἐπειδὴ ἔχω μάθει νὰ σκέφτωμαι ἐπιστημονικά, θὰ σᾶς ρωτήσω πῶς ὀνομάζαμε ἐ μ ε ῖ ς οἱ Ἕλληνες, ὄχι τώρα, ἀλλὰ στὶς ἀρχὲς τοῦ 20οῦ αἰώνα, αὐτὸ τὸν διάσπαρτο σλαβόφωνο πληθυσμό (τὸν ὁποῖον οἱ Βούλγαροι κομιτατζῆδες ἤθελαν νὰ ἐκβουλγαρίσουν), ποὺ ζοῦσε στὰ ἐδάφη τῶν τότε Βαλκανίων τῆς Ὀθωμανικῆς αὐτοκρατορίας, ἀλλὰ καὶ λίγο μετά;.. (Ἀνοίξτε, λ.χ., τὸ ἐγκυρότερο ἑλληνικὸ βοήθημα, τὴν περίφημη κι ἀξεπέραστη Μεγάλη Ἑλληνικὴ Ἐγκυκλοπαιδεία τοῦ Πυρσοῦ.) Αὐτοί, λοιπόν, δὲν εἶναι γενικῶς καὶ ἀορίστως Σλάβοι. Εἶναι παρακλάδι βουλγαρικό (καὶ γλωσσικά). Κι ἂς ἀναλογιστοῦμε ἂν μᾶς συνέφερε νὰ τοὺς σπρώχναμε στὴν ἀγκαλιὰ μιᾶς «Μεγάλης Βουλγαρίας»!..

Ὅσο γιὰ τὴν ὑπόθεση αὐτὴ καθαυτή, τὴν ἔχουμε χάσει οὕτως ἢ ἄλλως ἀπὸ τότε ποὺ ὁ δικτάτορας Τίτο –«φίλος» τοῦ Ἀντρέα μας, ὅσο καὶ τοῦ Καραμανλῆ! – τὸ ξεχάσαμε; (πόσο εὔκολα ξεχνᾶμε!)– χρησιμοποίησε τὴν καραμέλλα περὶ Μακεδονίας (κ’ οἱ Ἀμερικάνοι τοῦ ‘καναν τὸ χατίρι γιὰ νὰ τὸν ἀποσπάσουν ἀπ’ τὴν ἀγκαλιὰ τῆς Μόσχας!) Αὐτὰ δέν τὰ ξέρουμε, ἢ κάνουμε τὸ χαζό;
Ἄρα: τὸ 2018, ποὺ μὲ ρωτᾶτε, ἁπλῶς δὲν θὰ γίνῃ ἀπολύτως τίποτα!

Σε τι συνίσταται ο πατριωτισμός σήμερα κατά τη γνώμη σου;

Δυστυχῶς, κ α ὶ ὁ πατριωτισμός (ἐγὼ δὲν συγκαταλέγομαι στούς «πατριῶτες» μὲ τὴ στενὴ ἔννοια, παρὰ μόνο μὲ τοῦ Ἰσοκράτη: Ἕλληνες ἐσμὲν οἱ τῆς ἑλληνικῆς παιδείας μετέχοντες) ἔχει ἐκφυλιστῆ σὲ σοβαρὸ βαθμὸ σὲ μιὰ στείρα ἐθνοκαπηλεία. Πρόσφατα εἴδαμε ἕνα ἀναίσχυντο μορμολύκειο ποὺ προσπάθησε νὰ ἡγηθῇ σὰν ἄλλος Ἔλ Σίντ. Δὲν ἀσχολοῦμαι μὲ τρίχες!

Από το λίγο που σε γνωρίζω θα μπορούσα να πω ότι συγκεντρώνεις όλα τα χαρακτηριστικά ενός πραγματικού εγωτικού αναρχικού. Αποτελεί λύση απέναντι στην κρίση που βιώνουμε αυτή η στάση (της ατομικής πορείας προς τη «σωτηρία») και γιατί;

Δὲν συσχέτισα ποτέ τὶς θέσεις καὶ τὶς ἀπόψεις μου μὲ τὴν κοινωνία. Ἡ κοινωνία εἶναι μιὰ ἀφηρημένη ἰδέα, καὶ δὲν ἀξιώνω νάμαι μέλος της. Δὲν ἀσχολήθηκα μὲ τὴν κοινωνία τους καὶ τὶς «μαζικές» ἰδέες οὔτε τότε πού «πηγαίνανε καλά» τὰ πράγματα, στὶς μέρες τῆς ξέφρενης κούρσας τῶν δανεικῶν καὶ τοῦ κοπανιστοῦ ἀέρα. Δὲ θ’ ἀλλάξω τώρα. Γενικά, δὲ συμμερίζομαι τὰ πρότυπα τῆς καπιταλιστικῆς ἀπάτης. Οὔτε καὶ τῆς «ἀντι-καπιταλιστικῆς».

Γι’ ἄλλα παλεύω, καὶ σ’ αὐτὰ δὲ βρῆκα δὰ συμπαραστάτες, ἐκτὸς ἀπ’ τὸν πατέρα μου κ’ ἐκείνους ποὺ πιστεύουν σὲ πνευματικὲς ἀξίες. Ἡ ὅποια «σωτηρία» (ἂν ὑπάρχῃ!) εἶναι ὑπόθεση προσωπική. «Λύση» γιὰ μένα εἶναι νἀ βροῦν μπροστά τους οἱ νέοι τὸν Ἡράκλειτο, τὸ Μπαλζάκ, τὸ Ντοστογέβσκι, τὸ Νίτσε, τὸν Ἴψεν, τὸν Κάφκα, ἢ τὸν Καβάφη… Ἀλλιῶς, αὐτοί θὰ χάνουν τὶς ὧρες τους!

Ο Ρένος τι θα έλεγε αν έβλεπε από κάπου τις εξελίξεις στην Ελλάδα; Θα ξανάκανε την εισβολή στο Κυνοβούλιο (όπως το έγραφε ο ίδιος);

Πάλι θὰ ἔβριζε, καὶ καλά θὰ ἔκανε. Ἀλλὰ Εἰσβολὴ στό –σωστὰ ὀρθογραφημένο– Κ υ νοβούλιο, ὄχι, σᾶς διαβεβαιῶ, δὲ θὰ ξανάκανε. Ὁ κόσμος δὲ διορθώνεται, δὲ διδάσκεται. Εἶχα τσακωθῆ πολλὲς φορὲς μαζί του λέγοντάς του πόσο μάταιη καὶ δονκιχωτικὴ ἦταν ἡ πράξη του αὐτή – ποὺ ἄλλωστε παρερμηνεύτηκε ἀπ’ τοὺς φαρισαίους καὶ ὑποκριτὲς ἐχθρούς του, πρόδρομους τῆς σημερινῆς ἀθλιότητας. Ὁ Ρένος ἔπρεπε μόνο νὰ γ ρ ά φ ῃ – κι ἀπ’ τὴν Εἰσβολὴ ἔμεινε τὸ βιβλίο του, τὸ Κατηγορῶ. Ἂς τὸ διαβάσουν. Καλό κάνει. Μπορεῖ νὰ τοὺς ἀνοίξῃ τὰ κλειστά τους μάτια. Ὥς ἐκεῖ! (Στὴν οὐσία δικαιώθηκε μέν, μὰ κ α ὶ σὲ κάποια διαψεύστηκε. Δηλαδὴ στ’ ὅτι ὁ κόσμος μπορεῖ καὶ ν’ ἀλλάξῃ.)

Υπάρχει τρόπος να αναστραφεί η πορεία καταστροφής που έχει πάρει η Παιδεία στην χώρα μας;

Ὄχι! Δὲ βλέπω καμμίαν ἀπολύτως δυνατότητα ἀναστροφῆς. Τὸ κατάφεραν αὐτὸ ποὺ ἤθελαν ὅλοι οἱ «ἐθνάρχες» καὶ οἱ κάθε λογῆς κοσμοσωτῆρες ἡγέτες μας, μηδενός ἐξαιρουμένου. Ὑπάρχει ὅμως δυνατότητα νὰ ξεφύγῃ κανείς, π ρ ο σ ω π ι κ ά, καὶ αὐτὸ συμβαίνει σὲ κάμποσες περιπτώσεις. Πάντα βλασταίνουν λουλούδια – καὶ στὴν κοιλάδα τοῦ Τσέρνομπιλ.

Μπορούν πραγματικά τα παιδιά να ξεφύγουν από την ταχύτητα υπερπληροφόρησης με σκουπίδια και να στραφούν προς υγιείς κατευθύνσεις;

Ἕνα σωρὸ νέα παιδιὰ τοὺς ἔχουν καταλάβει ὅλους καὶ προσπαθοῦν μόνοι τους νὰ διαβάσουν, νὰ μορφωθοῦν. Κ’ ἐγὼ τοὺς βοηθάω μὲ τὸ δικό μου τρόπο. Ὅσους μπορῶ νὰ γλυτώσω ἀπ’ τὰ γρενάζια τῆς Ἐξουσίας, τοῦ Κράτους, τῆς ἐκκλησίας καὶ κάθε μορφῆς μαζισμοῦ, νὰ γίνουν συνειδήσεις κι ὄχι πρόβατα, ἢ «ψηφοφόροι» κομμάτων, νὰ μπαίνουν στὶς στάνες καὶ νὰ τρῶνε χόρτα…

Σε ένα βίντεο του Ρένου από αυτά τα ντοκουμέντα που βρίσκονται στο Youtube, τον είδα να παραδέχεται αν θυμάμαι καλά πως τα τελευταία 20 χρόνια (κοντά 30 πλέον) έχει γίνει περισσότερο κακό στην ελληνική γλώσσα από όσο τους προηγούμενους 20 αιώνες. Εσύ πώς το κρίνεις αυτό ως φιλόλογος;

Γενικά σωστό. Ἂν καὶ χωρῇ συζήτηση. Ὑπάρχει φυσικὰ μιὰ βασικὴ ἀλήθεια, ἀλλ’ ἕνας μαχητής, ἴσως κι ἄθελά του, καμμιὰ φορὰ ὑπερβάλλει γιὰ νὰ κινητοποιήσῃ συνειδήσεις. Πάντως περάσαμε καὶ Τουρκοκρατία, καὶ μετὰ εἴχαμε ἕναν Κοραῆ κ’ ἕναν Δημήτριο Βερναρδάκη, ἢ ἕναν Βιζυηνό. Δὲν ξέρω. Ὁ χρόνος θὰ δείξῃ. Εἶμαι ἱ σ τ ο ρ ι κ ό ς, περιμένω…

Στην τηλεφωνική μας επικοινωνία σου είπα κάποια πράγματα μεταξύ άλλων και ότι ο πατέρας σου δίχως να το γνωρίζει μου έσωσε τη ζωή. Φαντάζομαι υπάρχουν πολλοί άλλοι που νιώθουν σαν κι εμένα καθώς λόγω και του youtube όλο και πιο πολλοί τον ανακαλύπτουν. Λες τελικά να μας ξυπνάει σταδιακά όπως ήθελε;

Μᾶλλον –ἔστω κι ἂν αὐτὸ ποὺ λές ἀκούγεται λίγο μεταφυσικό– δὲν ἀπέχει καὶ πολὺ ἀπ’ τὴν ἀλήθεια…

Έχω την εντύπωση πως το σύστημα δεν μπορεί πλέον να κάνει «την παλαβή» με τον Ρένο. Δεν είναι λίγο διασκεδαστικό αυτό, το ότι δηλαδή μετά από 60 χρόνια λύσσας του «Κονφόρμ» εναντίον του κατάφερε να φτάσει στο ευρύ κοινό;

Πράγματι, γιατὶ ὁ λόγος του δὲν ἀστειεύεται. Πάντως, τὸ εἶχε προβλέψει κιόλας. Ἀλλὰ δὲ φτάνει μόνον αὐτό. Δὲν ἀρκεῖ νὰ βλέπουμε τὰ πράγματα παθητικά, καὶ νὰ διαπιστώνουμε τὴν ἔρημο. Πρέπει νὰ προχωρᾶμε, νἀ ἀντιμετωπίζουμε, ν’ «ἀναποδογυρίζουμε τὴ σκακιέρα» ποὺ θάλεγε κι ὁ Ἴψεν, στὴ μούρη τους. Ἄρα, «δεῖ δὴ πραγμάτων», γιὰ νὰ παραφράσουμε τὸ Δημοσθένη.

Από πού θα πρότεινες να ξεκινήσει κάποιος που θα ήθελε να έρθει σε επαφή με τα γραπτά του Ρένου και τη σκέψη του;

Ἀπ’ τὴν Πυραμίδα 67, κατὰ τὴ γνώμη μου, γιατὶ ἐκεῖ γεννιέται ὁ ἀρνητὴς τῆς «στράτευσης» στὴν πράξη, καὶ ταυτόχρονα ξετυλίγει τὸ ἀνθρωπιστικό του πνεῦμα, ἀπαλλαγμένος ἀπ’ τὶς φυτεμένες ἰδέες. Καὶ μετά, ἴσως νὰ πιάσῃ τὸ μεγάλο αὐτοβιογραφικό του, ποὺ κλείνει μέσα της κι ὅλο τὸν κόσμο τοῦ Ρένου, δηλαδὴ τὴν Οὐλὰν Μπατόρ.

Τη συνέντευξη πήρε ο Ίων Χριστοφιλόπουλος
Share on Google Plus

0 comments:

ΟΜΑΔΑ ΜΕΣΑ. Από το Blogger.