28 του Οκτώβρη του 1940, απόσπασμα από το βιβλίο «Οι Στρατήδες», του Δημήτρη Μπούκουρα



28 του Οκτώβρη του 1940…

Τη χθεσινή νύχτα στην Αθήνα συμβαίνουν δραματικά γεγονότα. Ενώ οι Αθηναίοι, ανύποπτοι για τη μεγάλη περιπέτεια που θα αρχίσει με τον ερχομό της αυγής, κοιμούνται, ένα μαύρο αυτοκίνητο γλιστράει πάνω στο δρόμο προς την Κηφισιά, όπου βρίσκεται το σπίτι του Πρωθυπουργού Ιωάννη Μεταξά. Το αυτοκίνητο φτάνει στις 3 παρα 10 στο σκοτεινό σπίτι. Σταματάει. Τρεις άντρες βγαίνουν από μέσα και πλησιάζουν στην εξώπορτα. Ο ένας είναι ο κόμης Γκράτσι, ο πρεσβευτής της Ιταλίας στην Ελλάδα, ο δεύτερος είναι ο στρατιωτικός ακόλουθος της πρεσβείας, και ο τρίτος ένας διερμηνέας. Ο σκοπός χωροφύλακας τους αντιλαμβάνεται και φωνάζει:
-Αλτ!... τις ει;
Ο διερμηνέας κάνει ένα δυό βήματα μπροστά, χώνει το μούτρο του ανάμεσα στα κάγκελα της πόρτας και η φωνή του ακούγεται παράξενα σφυριχτή μέσα στην ησυχία της νύχτας:
-Ο Κύριος από εδώ είναι ο αξιότιμος πρέσβης της Ιταλίας και θέλει να κάνει στον πρόεδρο της Κυβερνήσεως μίαν επείγουσα ανακοίνωση…
Σε λίγο οι τρείς νυχτερινοί επισκέπτες είναι καθισμένοι σε μια μικρή αίθουσα υποδοχής. Απέναντί τους όρθιος ο Πρωθυπουργός. Το χέρι του παίζει νευρικά με ένα από τα κουμπιά της πρόχειρης ρόμπας που έχει φορέσει.
-Εξοχότατε, επεφορτίσθην υπο της κυβερνήσεώς μου να σας επιδώσω μίαν επείγουσαν ανακοίνωσιν, λέγει ο κόμης, και δίνει στον Έλληνα Πρωθυπουργό έναν φάκελο.
Ο Μεταξάς τον ανοίγει αμέσως και αρχίζει να διαβάζει το κείμενο του εγγράφου. Όσο προχωράει στην ανάγνωση, τα χέρια του τρέμουν ελαφρά, τα μάτια του δακρύζουν. Με το έγγραφο τούτο, η Ιταλική κυβέρνηση κατηγορούσε την Ελλη-νική ότι δέχτηκε να χρησιμοποιηθούν τα ελληνικά χωρικά ύδατα από τον Αγγλικό στόλο, πράγμα που ευνόησε τον ανεφοδιασμό της βρετανικής αεροπορίας. Ακόμη, οι Ιταλοί ισχυρίζονταν ότι η Ελλάδα είχε προβεί σε προκλητικές ενέργειες εναντίον της Αλβανίας, που ήταν προτεκτοράτο της Ιταλίας. Αυτά όλα έκαναν –κατά τους Ιταλούς- την ουδετερότητα της Ελλάδας καθαρά φαινομενική. Έτσι, η Ιταλική κυβέρνηση είχε καταλήξει στην απόφαση να ζητήσει από την Ελληνική « ως εγγύησιν δια την ουδετερότητα της Ελλάδος και ως εγγύησιν δια την ασφάλειαν της Ιταλίας» το δικαίωμα να καταλάβει με τις ένοπλες δυνάμεις της ορισμένα στρατηγικά σημεία του ελληνικού εδάφους. Και κατέληγε η διακοίνωση: «…Η Ιταλική κυβέρνησις ζητεί από την Ελληνικήν τοιαύτην όπως μη εναντιωθεί εις την κατάλειψιν ταύτην αφήνουσα ανεμπόδιστον την ελευθέραν διέλευσιν των στρατευμάτων των προοριζομένων να την πραγματοποιήσωσι. Τα στρα-τεύματα ταύτα δεν παρουσιάζονται ως εχθρικά του ελληνικού λαού, και, οπωσδήποτε, η Ιταλία ουδόλως προτίθεται να θίξει την κυριαρχίαν και την ανεξαρτησίαν της Ελλάδος δια της προσωρινής κατοχής στρατηγικών τινων σημείων, κατοχής επιβαλλομένης από την ανάγκην των περιστάσεων. Εν προκειμένω, η ιταλική κυβέρνησις ζητεί από την ελληνικήν, όπως δώσει αμέσως εις τας ελληνικάς στρατιωτικάς Αρχάς τας αναγκαίας διαταγάς, ίνα η προέλασις των στρατευμάτων να πραγματοποιηθεί κατά ειρηνικόν τρόπον. Εάν τα ιταλικά στρατεύματα ήθελον συναντήσει αντίστασιν, η αντίστασις αύτη θα καμφθεί δια των όπλων, η δε Ελληνική κυβέρνησις θα έφερε τας ευθύνας αι οποίαι ήθελον προκύψει εκ τούτου».
Τελειώνει ο Μεταξάς την ανάγνωση του ποταπού κειμένου, κοιτάει κατάματα τον πρεσβευτή, και του λέει με φωνή συγκινημένη μα σταθερή:
-Ώστε… έχομεν πόλεμον;
-Δεν είναι τούτον απαραίτητον, χαμογελάει διπλωματικά ο κύριος Γκράτσι. Η κυβέρνησίς μου ελπίζει ότι θα δεχθείτε την δικαίαν αξίωσίν της, και θα αφήσετε τα στρατεύματά μας να καταλάβουν τα στρατηγικά σημεία της χώρας σας.
-Και πού είναι τα στρατηγικά εκείνα σημεία περί των οποίων ομιλεί η διακοίνωσις;
- Δεν είμαι εις θέσιν να σας είπω εξοχότατε. Η κυβέρνησίς μου δεν με ενημέρωσε… Γνωρίζω μόνον ότι το τελεσίγραφον εκπνέει εις τας 6 το πρωί…
-Εν τοιαύτη περιπτώσει, η διακοίνωσις αυτή αποτελεί κήρυ-ξιν πολέμου της Ιταλίας εναντίον της Ελλάδος…
- Όχι εξοχότατε… Είναι τελεσίγραφον…
- Ισοδύναμον προς κήρυξιν πολέμου…
-Ασφαλώς όχι, διότι πιστεύω ότι θα παράσχετε τας διευκολύνσεις τας οποίας ζητεί η κυβέρνησίς μου…
-Ο Χ Ι !... Ούτε λόγος δύναται να γίνει περί ελευθέρας διελεύσεως. Ακόμη όμως και αν υποτεθεί ότι θα δώσω μίαν τοιαύτην διαταγήν-πράγμα που φυσικά δεν πρόκειται να πράξω- είναι τώρα 3 το πρωί. Θα πρέπει να ετοιμαστώ, να κατέβω εις τας Αθήνας, να ξυπνήσω τον Βασιλέα, να καλέσω τον υπουργόν των Στρατιωτικών και τον Αρχηγόν του Γενικού Επιτελείου, να θέσω εις κίνησιν όλας τας στρατιωτικάς τηλεγραφικάς υπηρεσίας, ούτως ώστε μία τοιαύτη απόφασις να καταστεί δυνατόν να γίνει γνωστή -αλλά και κατανοητή- εις τα πλέον προκεχωρημένα τμήματα των συνόρων μας. Όλα αυτά είναι πρακτικώς αδύνατα. Η Ιταλία η οποία δεν μας παρέχει καν την δυνατότητα να εκλέξωμεν μεταξύ πολέμου και ειρήνης, κηρύσσει ουσιαστικώς τον πόλεμον κατά της χώρας μου.
Εδώ, ο Μεταξάς, που είχε στο μεταξύ καθίσει, σηκώνεται και με μια κίνηση του χεριού δείχνει πως η συνομιλία έχει τελειώσει, ενώ λέει:
-Πολύ καλά λοιπόν, έχομεν πόλεμον…
Ο πρεσβευτής υποκλίνεται με σεβασμό και αναχωρεί. Η Διπλωματία του σαλονιού έχει τελειώσει. Τον λόγο τώρα έχει η σκληρή πραγματικότητα: Ο πόλεμος…
Η ιταλική επίθεση άρχισε στις 5.30 το πρωί της 28ης του Οκτώβρη, μισή ώρα πριν από την εκπνοή του τελεσιγράφου. Η επίθεση που εκδηλώθηκε σε όλο το μήκος των ελληνοαλβανικών συνόρων, συνδυάστηκε με άνανδρες επιθέσεις της εχθρικής αεροπορίας. Μόνο η ανοχύρωτη Πάτρα θρήνησε κείνη τη μέρα πάνω από 50 σκοτωμένους. Οι τραυματίες, άμαχος πληθυσμός, έπιασαν 100 κρεβάτια στα διάφορα νοσοκομεία της πόλης. Ακόμη, βομβαρδίστηκαν σταυροδρόμια δημόσιων δρόμων, κέντρα επιστράτευσης και αεροπορικές βάσεις, χωρίς όμως επιτυχία. Η αστοχία της αεροπορίας του Μουσολίνι έμεινε παροιμιώδης…
Δ.Μ.

Μερικά χρόνια αργότερα ο Emanuele Grazzi περιγράφει στα απομνημονεύματα του εκείνες τις στιγμές που ταπεινωμένος έφευγε από την κατοικία Μεταξά......
"Νομίζω δεν υπάρχει άνθρωπος στον κόσμο, ο οποίος τουλάχιστον μία φορά στη ζωή του να μην αισθάνθηκε απέχθεια για το επάγγελμα του. Αν στην μακρά σταδιοδρομία μου στην υπηρεσία του κράτους υπήρξε ποτέ μια στιγμή κατά την οποίαν μίσησα το δικό μου, μια στιγμή κατά την οποίαν το καθήκον του αξιώματός μου μου φάνηκε σταυρός όχι μόνο θλιβερός, αλλά και ταπεινωτικός, η στιγμή αυτή ήταν όταν άκουσα εκείνα τα αποκαρδιωμένα λόγια του πρόφερε ο πρεσβύτης εκείνος, που είχε καταναλώσει ολόκληρη την ζωή του αγωνιζόμενος και υποφέροντας για την χώρα του και τους βασιλείς του και που, και κατά την υπέρτατη εκείνη στιγμή, προτιμούσε να διαλέξει για την πατρίδα του τον δρόμο της θυσίας και όχι τον δρόμο της ατιμώσεως. Υποκλίθηκα μπροστά του με τον βαθύτερο σεβασμό και βγήκα από το σπίτι του"...!


Οι Στρατήδες, απόσπασμα

Δημήτρης Μπούκουρας
Share on Google Plus

0 comments:

Για τον σκοπό της ύπαρξής μας ενημερωθείτε στην ομάδα μας, «ΜΕΣΑ - Μαζί Ενάντια Στην Αδικία», στο facebook

ΟΜΑΔΑ ΜΕΣΑ. Από το Blogger.