Χέιστινγκς και Καρτερία, δύο μεγάλα ονόματα, στον μεγάλο αγώνα των Ελλήνων για την ελευθερία

Αντίγραφο της Καρτερίας 

Μέσα στις ένδοξες σελίδες της ιστορίας του Ελληνικού έθνους και ειδικότερα της επανάστασης του 21 υπάρχουν κάποιες οι οποίες είναι λιγότερο γνωστές αλλά εξαιρετικά σημαντικές.
Σημαντικές γιατί δείχνουν το πρωτοπόρο πνεύμα, την τολμηρή συνείδηση αλλά και την ευφυή προνοητικότητα ανθρώπων που όχι μόνο ήθελαν να αλλάξουν τον κόσμο στην θεωρία, αλλά το έκαναν πράξη με τόλμη και αποφασιστικότητα. 
Η ιστορία της Καρτερίας είναι μια τέτοια ιστορία.
Η καρτερία ήταν το πρώτο ατμόπλοιο στον κόσμο το οποίο χρησιμοποιήθηκε σε πολεμικές επιχειρήσεις κατά την Ελληνική επανάσταση.
Ιστορικά, το πρώτο πολεμικό ατμόπλοιο ήταν το USS Demologos το οποίο μπήκε στις τάξεις του πολεμικού ναυτικού των ΗΠΑ το 1813, όμως ποτέ δεν χρησιμοποιήθηκε σε μάχη.
Αντίθετα το Καρτερία ναυπηγημένο το 1825, ναυπηγήθηκε για αυτόν ακριβώς τον λόγο, για να προσαρτηθεί στο νεοσύστατο πολεμικό ναυτικό της επανάστασης το οποίο δεν θα ήταν δυνατόν να υπάρξει χωρίς την συνδρομή των Ελλήνων εφοπλιστών της εποχής καθώς και πολλών φιλελλήνων.
Το πλοίο ναυπηγήθηκε στο Βρετανικό ναυπηγείο Greenland Dock στο Rotherhithe του Λονδίνου, το όνομα του ήταν η μετάφραση της Αγγλικής του ονομασίας ‘Perseverance’ και ήταν παραγγελία του Τόμας Κόχραν ο οποίος είχε παραγγείλει και πέντε αδελφά πλοία του ιδίου τύπου για την επανάσταση.

Σχέδιο Οβιδοβόλου της Καρτερίας τύπου Παιξάνς, με αυτά τα πυροβόλα ήταν εξοπλισμένο το πλοίο 

Δυστυχώς μόνο το Καρτερία είχε την τύχη να ψεκαστεί από τους αφρούς των κυμάτων της Μεσογείου γιατί ήταν το μόνο τελικά που ναυπηγήθηκε.
Η χρηματοδότηση της κατασκευής του έγινε από το φιλελληνικό κομιτάτο του Λονδίνου και την ευθύνη της επίβλεψης του έργου της ναυπήγησης την είχε ο φιλέλληνας Φράνκ Χέιστινγκς ο οποίος διετέλεσε και κυβερνήτης του πλοίου μέχρι τον θάνατο του στο Βασιλάδι Μεσολογγίου στις 11 Μαΐου του 1827.
Ο ίδιος ο Χέιστινγκς διέθεσε και δικά του χρήματα για την κατασκευή του πλοίου.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το Ελληνοποιημένο όνομα του, διότι εκείνη την εποχή όλα τα ξένα ονόματα αποκτούσαν μια Ελληνική χροιά στους λόγιους κύκλους της Ελλάδας, άκουγε στο Φραγκίσκος Άστιγγας.
Ο Χέιστινγς επενέβη αποφασιστικά και στον σχεδιασμό του πλοίου.
Το πλοίο θα έπρεπε να έχει παραδοθεί στην Ελλάδα πολύ νωρίτερα αλλά φαίνεται ότι ίσως αυτό δεν συνέβη γιατί ο υπεύθυνος του έργου, μηχανικός όπως αναφέρεται Γκαλλογουαίη είχε αντίθετα συμφέροντα με αυτά της Ελλάδας διότι ο Γιός του βρισκόταν στην υπηρεσία του αντιβασιλέα της Αιγύπτου Μωχάμετ Άλη.
Για τον λόγο αυτό αρχικά το πλοίο δηλώθηκε στο όνομα του Χέιστινγκς ο οποίος έπειτα το μεταβίβασε στην Ελληνική κυβέρνηση για να αποφευχθούν διπλωματικά επεισόδια μεταξύ Αγγλίας και Αιγύπτου.

Καρονάδα 68 λιβρών, τύπος πυροβόλων του Καρτερία

 Στις αρχές Ιουλίου του σωτήριου έτους 1826 η Καρτερία απέπλευσε από την Αγγλία για την Ελλάδα αλλά κατά την διάρκεια του ταξιδιού πυρκαγιά αχρήστευσε τις μηχανές του και έτσι έφτασε στο Κάλιαρι της Σαρδηνίας με την βοήθεια των πανιών του διότι εκείνη την εποχή όλα τα ατμόπλοια είχαν και πανιά.
Στις 22 Αυγούστου του ίδιου έτους αναχώρησε μετά τις επισκευές του από την Σαρδηνία και έφτασε στο Ναύπλιο στις 3 Σεπτεμβρίου του 1826.
Για να μην παραβιαστεί η Βρετανική ουδετερότητα τα πυροβόλα του πλοίου εστάλησαν αρχικά από την Βρετανία στις ΗΠΑ και από εκεί στην Ελλάδα τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους.
Το πλοίο γνώρισε ένδοξες στιγμές υπό την διακυβέρνηση του Χέιστινγκς μεταξύ των οποίων και η επιδρομή στο λιμάνι της Ιτέας στον Κορινθιακό κόλπο στις 17 με 18 Σεπτεμβρίου του 1827 κατά την οποία η Καρτερία βύθισε 4 πλοία του Τουρκικού στόλου.

Το ακρόπρωρο της Καρτερίας το οποίο εκτίθεται σήμερα στο εθνικό και ιστορικό μουσείο (μέγαρο παλαιάς βουλής)

Το 1830 λόγο της κακής κατάστασης των μηχανών της σταμάτησε να χρησιμοποιείται, εγκαταλείφθηκε και παρά της προσπάθειες του Άγγλου μηχανικού Αλφόνσου Πάρις, το πλοίο ξεγράφτηκε από τα αρχεία του τότε βασιλικού στόλου το έτος 1841 
Τα πυροβόλα όπλα του πλοίου ήταν μόλις 4 τον αριθμό, όμως για την εποχή εθεωρούντο πανίσχυρα γιατί ήταν πυροβόλα των 68 λιβρών, το πλοίο ήταν εξοπλισμένο και με 4 καρονάδες των 68 λιβρών.
Επίσης εξαιτίας του ότι το πλοίο ήταν ατμοκίνητο, μπορούσαν να πυρώσουν στα καζάνια του πλοίου τα βλήματα τα οποία μπορούσαν με αυτό τον τρόπο να γίνουν και εμπρηστικά. 
Το ατμόπλοιο ήταν τροχήλατο, δλαδή για την μηχανική του πρόωση έφερε στα πλευρά του δύο τροχούς ανάλογους με αυτούς του νερόμυλου οι οποίοι ωθούσαν το καράβι.
Σύμφωνα με πηγές, το πλοίο διέθετε δύο μηχανές των 80 ίππων και μπορούσε να αναπτύξει ταχύτητα αντίθετα με τον άνεμο περίπου 3 μίλια ενώ η μέγιστη ταχύτητα του έφτανε τα 7 μίλια την ώρα.
Η ιστιοφορία του περιελάμβανε 4 ιστούς με ημιολικά ιστία 
Στο πλοίο επέβαιναν 17 αξιωματικοί, 22 υπαξιωματικοί, 32 πυροβολητές και 4 μάγειροι.
Το μήκος του πλοίου ήταν 38 μέτρα.

Λίγα λόγια για τον Φρανκ Χέιστιγκς 

Φρανκ Χέιστιγκς 14 Φεβρουαρίου 1794 - 1 Ιουνίου 1827. Μεγάλος φιλέλληνας ο οποίος εθελοντικά έδωσε την ζωή του στον αγώνα των Ελλήνων για την ελευθερία.

Ο Φρανκ Χέιστιγκς ήταν ένας μεγάλος οραματιστής.
Αξιωματικός του Βρετανικού ναυτικού, πολέμησε στην ναυμαχία του Τραφάλγκαρ αλλά μετά αποσύρθηκε από την ενεργό δράση και κατέφυγε για έναν χρόνο στην Γαλλία.
Είχε το όραμα ότι η τεχνολογική υπεροχή θα μπορέσει να δώσει την νίκη στην Ελλάδα κατά την επανάσταση για την ελευθερία.
Επέμενε ότι τα ατμόπλοια ήταν το μέλλον για το πολεμικό ναυτικό και είχε από πολύ νωρίς δει το τακτικό και συγκριτικό πλεονέκτημα τους απέναντι στα αμιγή ιστιοφόρα πολεμικά της εποχής. 
Διέθεσε μεγάλο μέρος την περιουσίας του στην ναυπήγηση και μετέπειτα στην συντήρηση του Καρτερία και ο ίδιος με δικά του χρήματα εξόπλισε το πλοίο με τα 4 πανίσχυρα πυροβόλα των 68 λιβρών.
Σύμφωνα με τον στρατηγό Γκόρντον, βιογράφο του Χέιστινγκς το Καρτερία ήταν το μόνο πλοίο του Ελληνικού ναυτικού που τηρούσε τους κανόνες ναυτικής πειθαρχίας.
Όταν ανέλαβε την διακυβέρνηση του Καρτερία, το επάνδρωσε με μικτό πλήρωμα που αποτελούνταν από Έλληνες, Βρετανούς και Σουηδούς .
Ο θάνατος τον βρήκε μετά από βαρύ τραυματισμό στον αριστερό βραχίωνα στο πεδίο της μάχης στο Αιτωλικό στις 11 Μαΐου του 1828.
Πέθανε  λίγες μέρες μετά, όταν υπέκυψε στα τραύματα του μέσα στο λοιμοκαθαρτήριο της Ζακύνθου στις 20 Μαΐου.
Η ταφή του έγινε στον Πόρο.
Ο Χέιστινγκς ήταν όχι μόνο άμισθος εθελοντής στον αγώνα των Ελλήνων για την ελευθερία, αλλά διέθεσε σχεδόν όλη του την περιουσία σε αυτόν και στην διατήρηση και συνέχιση του οράματος του.
Δεν ξέρω αλήθεια πια μπορεί να είναι η ποιοτική διαφορά μεταξύ ενός Έλληνα και ενός φιλέλληνα τέτοιου βεληνεκούς. για μένα καμία άλλη εκτός από τον τόπο καταγωγής του και την μητρική του Γλώσσα.

Γιάννης Ζωγραφάκης   
Share on Google Plus

0 comments:

Για τον σκοπό της ύπαρξής μας ενημερωθείτε στην ομάδα μας, «ΜΕΣΑ - Μαζί Ενάντια Στην Αδικία», στο facebook

ΟΜΑΔΑ ΜΕΣΑ. Από το Blogger.