Συνέντευξη της Τριανταφυλλιάς Ηλιοπούλου στην Αργυρώ Χαρίτου. Το Πλεκτό, τα προβλήματα ζωής και η ομάδα ΜΕΣΑ





Την Τριανταφυλλιά Ηλιοπούλου την γνώρισα μέσα από το διαδίκτυο. Δεν άργησε η σχέση μας από τυπική να εξελιχθεί σε φιλία. Όταν διάβασα το βιβλίο της, πραγματικά μπερδεύτηκα. Η γραφή της εξαιρετική, όμως η ιστορία της σε αποσυντονίζει. Ο αναγνώστης, αν και αντιλαμβάνεται διαβάζοντας το βιβλίο, ότι οι χρονικές στιγμές είναι ένα σύμπλεγμα από μελλοντικές, παρελθοντικές, αλλά και ονειρικές περιόδους, η συγγραφέας αφήνει αναπάντητα ερωτήματα. Το δυσοίωνο, σκοτεινό τέλος, που αν και λατρεύω να διαβάζω στα βιβλία, με πλήγωσε. Και έτσι, ήθελα να μιλήσω στη συγγραφέα για τις απορίες μου. Μέσα από τις συζητήσεις, μας γεννήθηκε και των δυο η επιθυμία να δημιουργήσουμε μια συνέντευξη για τους αναγνώστες της Nyctophilia και του “Πλεκτού”, ώστε να απαντηθούν κάποια από τα ερωτήματα που τους δημιουργήθηκαν από το ιδιαίτερο αυτό βιβλίο.

   Σε ευχαριστώ πολύ για την τιμή να μου παραχωρήσεις μια συνέντευξη, παρά τις δύσκολες καταστάσεις που διατρέχεις αυτό το διάστημα.
 
   Το βιβλίο σου ξεκινάει σε μια κατεστραμμένη γη και καταλήγει στο δικό μας κόσμο όπως είναι σήμερα. Ομολογώ ότι σε κάποια σημεία μπερδεύτηκα, ενώ μου άρεσε πάρα πολύ. Θέλεις, χωρίς να μας αποκαλύψεις γεγονότα της ιστορίας, να μας περιγράψεις τι συμβαίνει
  
   Καταρχήν Αργυρώ να σε ευχαριστήσω με τη σειρά μου, τόσο για την υπομονή και τον επαγγελματισμό σου, όσο και για την ευαισθησία και τη διακριτικότητά σου. Είναι πολύ σημαντικό και σπάνιο πια στις μέρες μας ένας αρθρογράφος να μπορεί να εισδύσει στην ουσία του θέματός του χωρίς να «περάσει τα όρια» της οδυνηρής αδιακρισίας.
Επί του θέματος τώρα, να εξηγήσω κάτι που συχνά προβληματίζει τους αναγνώστες για το “Πλεκτό”. Είναι ένα βιβλίο που διαβάζεται με διαφορετικούς τρόπους, ανάλογα με τον άνθρωπο που το διαβάζει. Μπορεί να γίνει μια αισθησιακή ερωτική ιστορία, ένα δυστοπικό μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας ή και μια βαθύτερη φιλοσοφική ενδοσκόπηση της ανθρώπινης ανάγκης για αυτοδιάθεση και ελευθερία. Γι αυτό και κινείται σε διαφορετικά επίπεδα, σε διαφορετικές «πραγματικότητες» αν θες, πλέκοντας τα υφάδια του στο πραγματικό παρόν, σε ένα άθλιο κατεστραμμένο από την τεχνολογία μέλλον, αλλά και σε έναν ονειρικό κόσμο που υπάρχει μόνο μέσα στο μυαλό των ηρώων. Αν το έχει αυτό κάποιος στο νου του διαβάζοντας το βιβλίο, μπορεί εύκολα να διακρίνει τα σημεία που αγγίζουν την πραγματικότητα, αυτά που απλώνουν προς τα έξω, προς το αχνό και αβέβαιο μέλλον, κι αυτά που απλώνουν προς τα μέσα, προς τον εντός κόσμο του υποσυνείδητου  και των συναισθημάτων. Έχω κατηγορηθεί πως ενώ ξέρω τι θέλω να πω στο βιβλίο, δεν καταφέρνω να το πω ευθέως. Στην πραγματικότητα έχω κοπιάσει πάρα πολύ για να το πετύχω αυτό, ενώ δηλαδή ξέρω ολόκληρη την ιστορία, τη γη όπου διαδραματίζεται και το συνολικό υπόβαθρό της, παρόλα αυτά να κρατάω στοιχεία κρυφά, αόρατα, προστατευμένα. Ελπίζω κάποιο μέρος έστω των αναγνωστών μου να το εκτιμήσει αυτό σε βάθος χρόνου.

    Πώς γεννήθηκε η ιδέα να ονομάσεις το βιβλίο “Πλεκτό”;

Μα είναι ολοφάνερο! Είναι ένα βιβλίο που είναι σε όλα του πλεκτό. Κατ’  αρχήν θεματολογικά, το «Πλεκτό» είναι η ονομασία του ηλεκτρικού δικτύου που απειλεί το μυαλό και τον κόσμο των ηρώων. Όλο το σύμπαν συνωμότησε ώστε στα αγγλικά το πλεκτό να λέγεται KNIT. Οι λέξεις που τα αρχικά τους χτίζουν αυτό το αρκτικόλεξο είναι και το κρυφό μου δημιούργημα μέσα στην ιστορία (K.N.I.T.: Knowing and Neurological Intelligence Testing). Σε ένα δεύτερο επίπεδο, το βιβλίο είναι πλεκτό από τεχνική άποψη, αφού η πλοκή του υφαίνεται σε διάφορες χρονικές στιγμές και διακριτές πραγματικότητες. Τέλος είναι και υπερβατικά ένα πλεκτό, αφού αποπειράται να χαρτογραφήσει τους κόμπους και τους νευρώνες του ανθρώπινου νου, τους φόβους, τους πόθους, τα μεγάλα όνειρα, την ίδια την ανθρώπινη ανάγκη να ελέγχει, να ελέγχεται, να επαναστατεί στις επιβεβλημένες εξουσίες, ακόμα και να αυτοκαταστρέφεται. Ειδικά όσον αφορά το τελευταίο, μια φίλη παιδαγωγός με διαβεβαίωσε πως αν αφαιρούσα τα λογοτεχνικά στοιχεία από το βιβλίο θα μπορούσε κάλλιστα να σταθεί σαν μελέτη πάνω στην εφηβική συμπεριφορά και παραβατικότητα. Πιο “Πλεκτό” από αυτό μπλέξαμε!

    Μου άρεσε ο καταστροφικός ονειρικός κόσμος των ηρώων. Αν και το τέλος είναι καθοριστικό, μπορεί να υπάρξει συνέχεια;

Χαχαχα… ερώτηση παγίδα, το ξέρω. Θα απαντήσω λοιπόν και εγώ με μια ερώτηση. Μα αν δεν υπάρξει συνέχεια, πώς θα πραγματοποιηθούν τελικά όσα έχουν ήδη περιγραφεί στα μέρη του βιβλίου που αφορούν στο μέλλον;

    Οπότε θα έχουμε συνέχεια. Μπορείς να μας πεις, διακριτικά, κάποια λόγια; Και αν θες πότε να το περιμένουμε;

Στο μυαλό μου υπάρχουν ήδη άλλα δύο τουλάχιστον βιβλία. Στο ένα θα περιγράφονται τα γεγονότα του παρελθόντος που οδήγησαν στην κατασκευή του δικτύου ασφαλείας και ελέγχου της ψυχικής υγείας. Οι αλλόκοτες σχέσεις που γίνονται μέσα στην οικογένεια, όταν κάποιο μέλος της προσπαθεί να καταστρέψει το πείραμα. Στο άλλο βιβλίο θα μεταφερόμαστε σε έναν μελλοντικό κόσμο μετά την εφαρμογή του δικτύου, έναν κόσμο όπου έχουν αρχίσει να φαίνονται οι αρνητικές παρενέργειες στον πληθυσμό κι όλα έχουν πάρει την κάτω βόλτα. Πιθανότατα ένα μέρος του βιβλίου θα περιγράφει την πανηγυρική ημέρα των εγκαινίων και την πρώτη ανατριχιαστική ένδειξη πως τελικά κάτι δεν πάει καλά. Βασικά ονειρεύομαι να γράψω μια σειρά βιβλίων που θα συνεχίσουν την επική περιπέτεια των ηρώων. Τον Άρκτο και την Ιεριχώ θα τους συναντήσουμε ξανά εν καιρώ. Διάφορα σημεία που φαίνονται ακατανόητα και «ξεκρέμαστα» στο πρώτο βιβλίο, θα φανερωθούν μελλοντικά. Μόνο μη με ρωτάς πόσο μελλοντικά, αυτό δεν το γνωρίζω καθόλου…

    Τι χρειάζεται, πιστεύεις, για να γίνει ένα βιβλίο επιτυχία;

Θα σε απογοητεύσω πολύ αν σου πω πως δεν θέλω να ξέρω; Η αντιμετώπιση ενός βιβλίου από το κοινό είναι τόσο απρόβλεπτη και, ταυτόχρονα, τόσο κατευθυνόμενη πια στις μέρες μας, που πιστεύω πως το ίδιο το βιβλίο και το περιεχόμενό του, η ποιότητά του και η εικαστική του αξία, έχουν πάψει πια να έχουν πρωτεύοντα ρόλο στην επιτυχία του. Αυτό που πουλάει πολλές φορές είναι το ίματζ του συγγραφέα, η ικανότητά του για δημόσιες σχέσεις, το μάρκετινγκ, η διαφήμιση, η προώθηση. Με λίγα λόγια μούρη, καλό τάιμινγκ και λεφτά. Λυπάμαι, αυτό πιστεύω. Πού και πού βέβαια καταφέρνουν και βγαίνουν στην επιφάνεια πραγματικά καλά βιβλία μόνο με την αξία τους, αλλά αυτό αρχίζει να γίνεται όλο και πιο πολύ επιστημονική φαντασία.

    Το να σκοτώνεις για να σώσεις αυτούς που αγαπάς θεωρείς ότι υπόκειται στην αμαρτία;

Και βέβαια υπόκειται στην αμαρτία το να σκοτώνεις, δεν καθαγιάζεται ο φόνος σε καμία περίπτωση. Το «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα» είναι μόνο η αγωνιώδης προσπάθεια των ανθρώπων να εκλογικεύσουν τις κακές πράξεις που επιλέγουν να κάνουν στη ζωή τους. Το να σκοτώνεις είναι αμαρτία, αλλά το να επιλέγεις να σκοτώνεις για να σώσεις αυτούς που αγαπάς είναι θάρρος, ηθική και δικαίωμα κάθε ανθρώπου που είναι έτοιμος να αναλάβει τις ευθύνες και τις επιπτώσεις των πράξεών του.

    Από τότε που ανακαλύφτηκε η γραφή και κατ’ επέκταση τα βιβλία, οι κοινωνίες έχουν εξελιχθεί. Μέσα σε αυτά τα χρόνια έχουν χαθεί αξίες, ήθη, ο σεβασμός. Γιατί πιστεύεις το βιβλίο, σε οποιαδήποτε μορφή του, παραμένει ακλόνητος φρουρός της κοινωνίας; και συγχρόνως γιατί έχει χαθεί σε μεγάλο ποσοστό το αίσθημα των αξιών;

Το βιβλίο είναι ότι ακριβώς είναι κι ένας πίνακας. Ότι είναι κι ένα γλυπτό. Ότι είναι και μια θεατρική παράσταση. Το βιβλίο είναι καθρέφτης της κοινωνίας και πολιτισμός. Δεν δημιουργεί απαραίτητα αξίες, δεν αστυνομεύει τα ήθη, απλά τα κουβαλά μέσα του, τα αντικατοπτρίζει. Μια σαθρή και ανήθικη κοινωνία δε θα είχε να παρουσιάσει παρά σαθρά και ανήθικα έργα. Τουλάχιστον στην πλειοψηφία. Ίσως έτσι να εξηγείται και η στροφή των λογοτεχνών στην φαντασία και επιστημονική φαντασία στις μέρες μας. Είναι η απόπειρα των ανθρώπων της συγγραφής και της τέχνης γενικότερα να κρατηθούν μακριά από την αποσάθρωση της κοινωνίας, της πολιτικής, της οικονομίας. Ωστόσο είμαι αισιόδοξη πως αυτός ο κόσμος θα ξαναγεννηθεί μέσα από τις στάχτες του. Νέες αξίες, νέα ήθη και νέες ισορροπίες θα πάρουν τη θέση αυτών που χάνονται. Πάντοτε έτσι γίνεται. Το παλιό σβήνει και το νέο παίρνει τη θέση του. Είτε αργά και παθητικά, σαπίζοντας και ξαναβλασταίνοντας, είτε πιο επιθετικά και ενεργητικά, καίγοντάς το και φυτεύοντας το νέο πάνω στα αποκαΐδια. Τα βιβλία είναι εδώ για να μας εξιστορήσουν αυτές τις κινήσεις, ίσως και για να τις προκαλέσουν…

    έχουμε την τεχνολογία να επικοινωνήσουμε με όλον τον κόσμο. Γιατί είμαστε μόνοι μας;

Γιατί ούτως ή άλλως πάντα μόνοι μας είμαστε, μόνοι μας ήμασταν και μόνοι μας θα είμαστε. Αυτό θα πει «άτομο». Μαζί είναι μόνον η μητέρα με το αγέννητο βρέφος της. Ποτέ άλλοτε στη ζωή μας, είτε ανάμεσα σε αδερφικούς φίλους, είτε μέσα στην πιο ζεστή ερωτική αγκαλιά, είτε σε έναν τοίχο του φατσοβιβλίου με 5000 φίλους, δεν είμαστε πραγματικά και απόλυτα «μαζί» με κάποιον άλλο. Σχεδόν ποτέ δηλαδή. Γιατί υπάρχουν και οι εξαιρέσεις των καρμικών σχέσεων, ξέρεις εσύ…

    Αν σου ζητούσαν να ζήσεις σε έναν φανταστικό κόσμο σε ποιον θα ήθελες να ζήσεις και γιατί;

Μα στον δικό μου φανταστικό κόσμο, βέβαια! Γιατί μόνο εκεί είμαι πραγματικά εγώ, ολόκληρη εγώ, όπως με θέλει και με ονειρεύεται ο εαυτός μου.

    Γιατί κάνουμε όνειρα;

Τρομερή ερώτηση. Να σου πω λοιπόν τι πιστεύω εγώ. Κάνουμε όνειρα γιατί ζούμε και ζούμε γιατί κάνουμε όνειρα. Αν κόψεις το ένα από το άλλο έχεις μια παθολογική, αρρωστημένη κατάσταση. Αν έχεις όνειρα, αλλά χωρίς να προσπαθείς ποτέ να τα υλοποιήσεις, ούτε στο ελάχιστο, είσαι στην ουσία ένα φυτό, είσαι σε κώμα ή σε μια αιώνια μαστούρα. Αν στον αντίποδα ζεις σαν αυτόματο, ικανοποιώντας μόνο τις φυσιολογικές λειτουργίες σου και δεν κάνεις καθόλου όνειρα, πάλι είσαι ένας άρρωστος, μισός άνθρωπος, ξεγυμνωμένος από την πιο αιθέρια και θεϊκή σου ιδιότητα. Τα όνειρα είναι η ανάμνηση και η προσδοκία της θέωσης. Αν δεν λεγόμασταν άνθρωποι θα λεγόμασταν ονειροβάτες.

    Σε πολλές συζητήσεις μας έχεις αναφέρει τον Τόλκιν. Άλλοι τον θεωρούν έναν από τους μεγαλύτερους συγγραφείς και άλλοι έναν καλό παραμυθά. Ποια είναι η άποψη σου;

Ο καθηγητής Τόλκιν είναι κατά τη γνώμη μου ένας πραγματικός πανεπιστήμονας της ζωής. Ένας Ντα Βίντσι. Ένας Ιούλιος Βερν. Αν δεν ήταν συγγραφέας, φιλόλογος και γλωσσολόγος, θα ήταν σίγουρα εφευρέτης, φιλόσοφος ή εξερευνητής. Θα ήταν κολλητός του Τέσλα και θα έπαιζε τάβλι με τον Αϊνστάιν. Ίσως μάλιστα να του επέτρεπε ο Αριστοτέλης να αγορεύει ημίγυμνος στη Σχολή των Αθηνών. Πού και πού ο κόσμος μας βγάζει μερικά μπουμπούκια που ευωδιάζουν πιο έντονα από τα άλλα…

    Σε λίγες μέρες είναι η παρουσίαση στις “Όψεις του φανταστικού”. Αν και τα βιβλία σου θα βρίσκονται στο χώρο εσύ θα απουσιάζεις. Θέλεις να σπάσεις τη σιωπή σου και να μας μιλήσεις λίγο για ότι σου συμβαίνει;

Όσο και εάν την περίμενα αυτή την ερώτηση, τώρα που ήρθε η στιγμή να την απαντήσω μου είναι αρκετά δύσκολο. Θα προσπαθήσω να είμαι όσο πιο τυπική γίνεται και να μη μεταφέρω το συναισθηματικό μου φορτίο στους αναγνώστες του Nyctophilia. Ελάχιστοι άνθρωποι, ακόμα και ανάμεσα στους συνεργάτες μου, γνωρίζουν πως είμαι παθολογικά παχύσαρκη. Αυτό, πέρα από τα αναρίθμητα προβλήματα υγείας που μου προκαλεί, με καθιστά και ανίκανη να μετακινηθώ έξω από το σπίτι και να πάρω μέρος σε κοινωνικές εκδηλώσεις. Πηγάζοντας από την κλονισμένη υγεία και τον κατ’ οίκον περιορισμό, τα ψυχολογικά προβλήματα και η κατάθλιψη μου χτυπούν συχνά την πόρτα. Δεν είμαι πάντα σε θέση να φροντίζω τον ίδιο τον εαυτό μου. Δεν είναι από κάποια ιδιοτροπία μου ή από μυστικοπάθεια, ούτε βέβαια από αιδώ, που δεν έχω εμφανιστεί ως τώρα σε κάποια από τις παρουσιάσεις που διοργανώνουν οι εκδόσεις μου. Είναι από αδυναμία. Και λυπάμαι πολύ για αυτό. Δε θέλω κανείς να βρεθεί στη θέση μου και να βιώσει ποτέ την ανασφάλεια που νοιώθω εγώ, τον αυτοσαρκασμό που χρειάζεται να επιστρατεύω για να μην τρελαθώ, την έλλειψη εκτίμησης και συμπαράστασης από το περιβάλλον μου. Το να είναι κανείς παχύσαρκος δεν είναι ντροπή. Αλλά είναι ντροπή να μην κάνει τίποτα για να το αλλάξει. Κι εγώ μόλις πρόσφατα βρήκα το θάρρος και το κουράγιο να παραδεχτώ την κρισιμότητα της κατάστασής μου και να κινητοποιηθώ για να με απαλλάξω από την βεβαιότητα ενός πρόωρου θανάτου. Ελπίζω  να μην είναι πολύ αργά.

13 . Θέλεις να μας μιλήσεις για την κινητοποίηση σου. Πώς ξεκίνησες να καταπολεμάς το πρόβλημα σου; Θεωρώ με την εξομολόγηση σου θα βοηθήσεις και άλλα άτομα.

Όπως είπα και πιο πάνω το να είναι κανείς παχύσαρκος δεν είναι ντροπή, αλλά το να μην κάνει τίποτα για να το αλλάξει, είναι. Ο μόνος λόγος που εκμυστηρεύομαι τώρα αυτό το τόσο προσωπικό μου θέμα είναι για να δώσουμε το έναυσμα και σε άλλους ανθρώπους που αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα να βοηθηθούν. Το πρώτο βήμα είναι η παραδοχή του προβλήματος, να δεις και να αναγνωρίσεις πως ξεπέρασες κάποια όρια και πως δεν μπορείς πια μόνος σου να αλλάξεις τα πράγματα. Αυτό πονάει, αλλά είναι και το πρώτο σκαλί για την απελευθέρωση. Μετά είναι το πιο σκληρό κομμάτι, αυτό όπου πρέπει να στραφείς σε άλλους και να ζητήσεις βοήθεια. Εδώ χρειάζεται θάρρος και να υπενθυμίζει κανείς συνεχώς στον εαυτό του τους λόγους για τους οποίους ΘΕΛΕΙ να αλλάξει τη ζωή του. Χωρίς θέληση δε γίνεται τίποτα. Η στήριξη από ειδικούς, κατ αρχήν κοινωνικό λειτουργό και ψυχολόγο είναι απαραίτητη. Μετά περνάς στο πιο πρακτικό μέρος, την αναζήτηση ιατρικής βοήθειας. Δεν χρειάζονται υπέρογκα χρηματικά ποσά και χρονοβόρες διαδικασίες. Όταν υπάρχει πραγματικά ανάγκη και σοβαρός κίνδυνος για την υγεία, οι κατά τόπους δημοτικές υπηρεσίες παρέχουν πολύτιμη συμπαράσταση. Από εκεί και μετά είσαι στα χέρια των γιατρών και πρέπει να ακολουθήσεις τις οδηγίες τους. Σε αυτό το σημείο βρίσκομαι κι εγώ, σε αναμονή της εισαγωγής μου στο νοσοκομείο. Θέλω να πιστεύω πως θα τα καταφέρω. Γιατί το θέλω! Γιατί το αξίζω! Γιατί κάθε άνθρωπος αξίζει να ζει με αξιοπρέπεια και υγεία.

Χωρίς τη βοήθεια της ομάδας ΜΕΣΑ – Μαζί Ενάντια Στην Αδικία δεν θα είχα βρει το θάρρος και τη δύναμη να βοηθήσω τον εαυτό μου. Ευχαριστώ όλους τους πρωτεργάτες αυτής της προσπάθειας και περισσότερο την Αναστασία Ζουμάνη και τον Γιώργο Χρηστάκη που με “ανάγκασαν” με τη φιλία και την επιρροή τους να δω την πραγματική υπόσταση των πραγμάτων της ζωής μου και να τολμήσω να ζητήσω τα αυτονόητα.

Τ.Η: Σε ευχαριστώ Αργυρώ που μου έδωσες το βήμα για να μιλήσω για το έργο μου και τον εαυτό μου. Εύχομαι οι αναγνώστες του Nyctophilia να βρουν ανάμεσα σε όσα είπαμε κάποια που θα τους κεντρίσουν το ενδιαφέρον και θα τους προσφέρουν κάτι ουσιαστικό.

Βιογραφικό και βίντεο βιβλιοπαρουσίασης στην πηγή
Share on Google Plus

0 comments:

ΟΜΑΔΑ ΜΕΣΑ. Από το Blogger.