Ο Νεύτωνας και το έργο του - Η συμβολή του στην Κοσμολογία






 ΝΕΥΤΩΝ ΚΑΙ ΘΕΟΣ

Στα καταληκτικά κεφάλαια των principia περιγράφεται μια φιλοσοφική εικασία σχετικά με το ποιόν του Θεού, θέτοντας τη βάση για ένα καινούργιο τύπο θρησκευτικής ευσέβειας, τη λεγόμενη «φυσική θρησκεία» (natural religion) η οποία κυριάρχησε κατά την περίοδο του διαφωτισμού. Κατά την άποψη του Νεύτωνα, ο κόσμος διευθετείται τόσο τέλεια ώστε θα ήταν ουσιαστικά αδιανόητο και απίθανο να αποφέρουν οι τυχαίες κινήσεις της νεκρής ύλης , αυτή την άρτια εφαρμογή που περιγράφει η επιστημονική θεωρία.



Κίνητρα του: Την προσωπικότητα του, τη ζωή του,  την διαπερνούν οι αντιφάσεις. Από τη μια ως επιστήμονας αναζητά και προτείνει μια μεθοδολογία που αξιοποιεί, κατά τον Newton, όλες τις πλευρές της ανθρώπινης δημιουργικότητας. Επίσης, ιδιαίτερα με την Οπτική, όπου περιγράφει τις θέσεις του για το φως, εκφράζει μια βαθιά πεποίθηση για την σωματιδιακή φύση της ύλης. Τέλος αναζητά καθαρά μηχανικές, μαθηματικές και τουλάχιστον αμφισβητούμενης υπόστασης οντότητες για την εξήγηση των φαινομένων της κίνησης στον κόσμο.  Από την άλλη η επιστημονική αυτή συνέπεια δεν συμβαδίζει με τις  αλχημικές του ασχολίες και τη βαθιά πεποίθηση του πως ο Θεός παρεμβαίνει στον κόσμο και τον διορθώνει. Εκφράζεται πέρα από τη θρησκευτικότητα του και η απέχθεια του προς την καθαρά μηχανιστική εικόνα του κόσμου.

Μεθοδολογία [ αξιωματική μέθοδος ανάλυσης και σύνθεσης ] ο Νεύτων  προτείνει  μια ενιαία δομή ανάλυσης και σύνθεσης που βασίζεται σε ορισμένες παραδοχές που δεν αποδεικνύονται –αξιώματα. Τα συγκροτούμενα επιχειρήματα πρέπει  να βασίζονται στην εμπειρία και στο πείραμα. Συνδυάζοντας τη Γαλιλαιϊκή επιμονή στην ποσοτική προσέγγιση των πειραμάτων και τον εμπνευσμένο από τον Bacon προσανατολισμό στον συστηματικό πειραματισμό, ο Newton πέτυχε την σύνθεση της γεωμετρίας με την πειραματική μέθοδο. Έτσι έδωσε στην  επιστήμη της φύσης μια μεθοδολογία σύμφυτη με τη νέα της κατεύθυνση, καθώς τόσο πρακτικά όσο και θεωρητικά, εγκαθίδρυσε τη σωστή σχέση ανάμεσα στη φυσική ως γλώσσα των μετρήσεων και τα μαθηματικά ως γλώσσα των μεγεθών



Συμβολή του ήταν σε τρία πεδία
 Μαθηματικά :δουλεύοντας το πρόβλημα της μεταβολής της ποσότητας κίνησης  o Νεύτων χρησιμοποίησε διαφορικά συστηματοποιώντας και υπερβαίνοντας την γεωμετρική μέθοδο απόδειξης που είδαμε  στον Γαλιλαίο. Ενεπλάκη με τον Leibniz σε διαμάχη για την πατρότητα της μεθόδου
Φυσική  της κίνησης- Κοσμολογία : Οι τρεις νόμοι της κίνησης διατυπώνονται ως αφετηριακοί ορισμοί – αξιώματα στην αρχή του πρώτου βιβλίου και στη συνέχεια  εφαρμόζονται  όταν μελετά την κίνηση στα μέσα που παρουσιάζουν αντίσταση.
Στο δεύτερο βιβλίο οι νόμοι εφαρμόζονται για κινήσεις όπου δεν προβάλλεται  αντίσταση, όπου αφιερώνει το μεγαλύτερο μέρος για να αποδείξει την αστάθεια των Καρτεσιανών δινών και στροβίλων.
Στο τρίτο βιβλίο –  επεκτείνει την ανάλυση του για την κίνηση σε όλο  το ηλιακό σύστημα και  διατυπώνει  τον νόμο της παγκόσμιας έλξης και διαμορφώνει μια ενιαία γήινη και ουράνια μηχανική.
Οπτική : Διατυπώνει μια θεωρία για το φως, στην οποία συνδυάζει την ατομική προσέγγιση της ύλης, επηρεασμένος από τον Boyle, με μια αντίληψη περί ευθύγραμμης κίνησης ακτίνων. Ακτίνες λοιπόν από σωματίδια κινούνται ευθύγραμμα, ανακλώνται και αναμιγνύονται δίνοντας τα χρώματα.



Αποτίμηση της προσφοράς του.
Ξεκινώντας από την μεθοδολογία του, κατά τον Losse, τα πλεονεκτήματα του νευτώνειου τρόπου επιστημονικής σκέψης σε σχέση με προηγούμενες εκδοχές της επαγωγικής – παραγωγικής διαδικασίας είναι σαφή:

a)      Επισήμανση της ανάγκης για πειραματική επιβεβαίωση των συμπερασμάτων που προκύπτουν συνθετικά.

b)      Ανάδειξη της αξίας της εξαγωγής συμπερασμάτων που υπερβαίνουν την καθαρά επαγωγική μαρτυρία.

c)      Ενιαία μεθοδολογία αντιμετώπισης όλων των προβλημάτων της φύσης.

Σε αυτά συμφωνούν όλοι οι αναλυτές.

Κατά τον Crombie και τον Duhem δεν υπάρχει ρήξη αλλά συνέχεια με το Μεσαίωνα και έχουμε απλά τη δεύτερη φάση ενός πνευματικού κινήματος που ξεκίνησε από τα ρήγματα στον αριστοτελισμό που προκάλεσαν οι διαμάχες του 13ου αιώνα κατά την συστηματική μελέτη και αφομοίωση των αρχαίων κειμένων που μεταφράστηκαν



ΝΕΥΤΩΝ – Η ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ –  ΟΙ ΝΟΜΟΙ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΙ



    Πρόδρομοι: το πρόβλημα που της αλλαγής της κίνησης όπως το έθεσε ο Γαλιλαίος, η τοπική αδράνεια Γαλιλαίου – Κέπλερ,  οι νόμοι του Κέπλερ, οι παρατηρήσεις του Huygens σχετικά με τη φυγόκεντρο, ο  Hooke με τον οποίο ενεπλάκη σε διαμάχη για την πατρότητα του ν. Παγκόσμιας έλξης
    Τα κίνητρα του. Την προσωπικότητα του, τη ζωή του,  την διαπερνούν οι αντιφάσεις. Από τη μια ως επιστήμονας αναζητά και προτείνει μια μεθοδολογία που αξιοποιεί, κατά τον Newton, όλες τις πλευρές της ανθρώπινης δημιουργικότητας. Επίσης, ιδιαίτερα με την Οπτική, όπου περιγράφει τις θέσεις του για το φως, εκφράζει μια βαθιά πεποίθηση για την σωματιδιακή φύση της ύλης. Τέλος αναζητά καθαρά μηχανικές, μαθηματικές και τουλάχιστον αμφισβητούμενης υπόστασης οντότητες για την εξήγηση των φαινομένων της κίνησης στον κόσμο.  Από την άλλη η επιστημονική αυτή συνέπεια δεν συμβαδίζει με τις  αλχημικές του ασχολίες και τη βαθιά πεποίθηση του πως ο Θεός παρεμβαίνει στον κόσμο και τον διορθώνει. Εκφράζεται πέρα από τη θρησκευτικότητα του και η απέχθεια του προς την καθαρά μηχανιστική εικόνα του κόσμου που εκείνη την εποχή εξέφραζε η φιλοσοφία του Καρτέσιου
     Μεθοδολογία [ αξιωματική μέθοδος ανάλυσης και σύνθεσης ] ο Νεύτων  προτείνει  μια ενιαία δομή ανάλυσης και σύνθεσης που βασίζεται σε ορισμένες παραδοχές που δεν αποδεικνύονται –αξιώματα.[1] Τα συγκροτούμενα επιχειρήματα πρέπει  να βασίζονται στην εμπειρία και στο πείραμα. Συνδυάζοντας τη Γαλιλαιϊκή επιμονή στην ποσοτική προσέγγιση των πειραμάτων και τον εμπνευσμένο από τον Bacon προσανατολισμό στον συστηματικό πειραματισμό, ο Newton πέτυχε την σύνθεση της γεωμετρίας με την πειραματική μέθοδο. Έτσι έδωσε στην  επιστήμη της φύσης μια μεθοδολογία σύμφυτη με τη νέα της κατεύθυνση, καθώς τόσο πρακτικά όσο και θεωρητικά, εγκαθίδρυσε τη σωστή σχέση ανάμεσα      στη φυσική ως γλώσσα των μετρήσεων και τα μαθηματικά ως γλώσσα των       μεγεθών.[2]
    Η συμβολή του ήταν σε τρία πεδία
    Μαθηματικά :δουλεύοντας το πρόβλημα της μεταβολής της ποσότητας κίνησης  o Νεύτων χρησιμοποίησε διαφορικά συστηματοποιώντας και υπερβαίνοντας την γεωμετρική μέθοδο απόδειξης που είδαμε  στον Γαλιλαίο. Ενεπλάκη με τον Leibniz σε διαμάχη για την πατρότητα της μεθόδου
    Φυσική  της κίνησης- Κοσμολογία : Οι τρεις νόμοι της κίνησης διατυπώνονται ως αφετηριακοί ορισμοί – αξιώματα στην αρχή του πρώτου βιβλίου και στη συνέχεια  εφαρμόζονται  όταν μελετά την κίνηση στα μέσα που παρουσιάζουν αντίσταση.
    Στο δεύτερο βιβλίο οι νόμοι εφαρμόζονται για κινήσεις όπου δεν προβάλλεται  αντίσταση, όπου αφιερώνει το μεγαλύτερο μέρος για να αποδείξει την αστάθεια των Καρτεσιανών δινών και στροβίλων.
    Στο τρίτο βιβλίο –  επεκτείνει την ανάλυση του για την κίνηση σε όλο  το ηλιακό σύστημα και  διατυπώνει  τον νόμο της παγκόσμιας έλξης και διαμορφώνει μια ενιαία γήινη και ουράνια μηχανική.
    Οπτική : Διατυπώνει μια θεωρία για το φως, στην οποία συνδυάζει την ατομική προσέγγιση της ύλης, επηρεασμένος από τον Boyle, με μια αντίληψη περί ευθύγραμμης κίνησης ακτίνων. Ακτίνες λοιπόν από σωματίδια κινούνται ευθύγραμμα, ανακλώνται και αναμιγνύονται δίνοντας τα χρώματα.
    Αποτίμηση της προσφοράς του.
    Ξεκινώντας από την μεθοδολογία του, κατά τον Losse, τα πλεονεκτήματα του νευτώνειου τρόπου επιστημονικής σκέψης σε σχέση με προηγούμενες εκδοχές της επαγωγικής – παραγωγικής διαδικασίας είναι σαφή:

a)      Επισήμανση της ανάγκης για πειραματική επιβεβαίωση των συμπερασμάτων που προκύπτουν συνθετικά.

b)      Ανάδειξη της αξίας της εξαγωγής συμπερασμάτων που υπερβαίνουν την καθαρά επαγωγική μαρτυρία.

c)      Ενιαία μεθοδολογία αντιμετώπισης όλων των προβλημάτων της φύσης.

Σε αυτά συμφωνούν όλοι οι αναλυτές.

Σε ότι αφορά τα οντολογικά επιτεύγματα, το σπουδαιότερο επίτευγμα του κατά τον Koyre ήταν η ενιαία εξήγηση όλων των φυσικών φαινομένων όχι μόνο μεθοδολογικά αλλά και οντολογικά. Με τα ίδια εργαλεία, σωματίδια, δυνάμεις, απόλυτος γεωμετρικός χώρος και απόλυτος χρόνος, ο Νεύτων εξηγεί την κίνηση του μήλου, της Σελήνης, της Γης αλλά και το φως. Από την άλλη η αντίληψη του για την ενοποιητική δύναμη όλων αυτών, την βαρύτητα ως παγκόσμια έλξη, δεν ήταν σαφής. Μη θέλοντας εκ πεποιθήσεως να διατυπώσει ασαφείς οντολογικές υποθέσεις, θεωρείται ότι την αντιλαμβανόταν ως καθαρά μαθηματική υπόσταση, εργαλείο για την ενιαία εξήγηση των φαινομένων. Η αδυναμία του αυτή να δώσει πλήρη εικόνα για την δύναμη της βαρύτητας προκάλεσε αντιδράσεις στο σύστημα του και έντονες διαμάχες με τους συγχρόνους του καθώς του απέδιδαν μυστικιστικές αντιλήψεις.
Η συνολική του οπτική, υπέχοντας θέση συγκροτημένης κοσμοθεώρησης, καθόρισε την εξέλιξη των μεθόδων επιστημονικής έρευνας στη συνέχεια.  Η επίδραση της νευτώνειας σύνθεσης [ ο κόσμος είναι ενιαίος με κοινούς φυσικούς νόμους τους οποίους η Θεία Διάνοια επιβάλλει και ελέγχει  και η ανθρώπινη διάνοια ανακαλύπτει και εφαρμόζει] ήταν καταλυτική όχι μόνο στην επιστήμη, τη φιλοσοφία αλλά και τη θεολογία, και τις κοινωνικοπολιτικές δομές των επομένων αιώνων.

ΠΗΓΕΣ

1. Π. Βαλλιανός/ Οι Επίστήμες της φύσης και του ανθρώπου στην Ευρώπη τόμος Β’/ Εκδ. ΕΑΠ/ Πάτρα 2001

2. Chalmers Α.F/ Τι Είναι Αυτό Που Το Λέμε  Επιστήμη/ μτφρ. Γ. Φουρτούνης/ Εκδ. Παν Εκδ, Κρήτης/ Κρήτη7 2007

    Crombie A.C., Από τον Αυγουστίνο στον Γαλιλαίο, τ. Α, Εκδ. Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, μτφρ. Θ Τσίρη- Ι. Αρζόγλου, Αθήνα 1994.

[1] Η μεθοδολογία της επιστημονικής σκέψης σύμφωνα με τον Νεύτωνα συνίσταται από τρία στάδια:

    Το πρώτο στάδιο είναι η διατύπωση ενός αξιωματικού συστήματος  το οποίο αποτελείται από μια παραγωγικά οργανωμένη ομάδα αξιωμάτων, ορισμών και  θεωρημάτων. Τα αξιώματα είναι προτάσεις που δεν μπορούν να   παραχθούν από άλλες προτάσεις μέσα στο σύστημα, και τα θεωρήματα είναι τα παραγωγικά συμπεράσματα αυτών των αξιωμάτων.
    Το δεύτερο στάδιο είναι ο καθορισμός μιας  διαδικασίας για το συσχετισμό των θεωρημάτων του αξιωματικού συστήματος  με τις παρατηρήσεις.
    Το τρίτο στάδιο είναι η επιβεβαίωση των παραγωγικών συνεπειών της εμπειρικής ερμηνείας του συστήματος των αξιωμάτων. Σε αυτό το στάδιο, ο ερευνητής οφείλει να αναζητήσει την αποκατάσταση συμφωνίας ανάμεσα στις παρατηρήσεις και στα θεωρήματα του αξιωματικού συστήματος.

[2] Με τα λόγια του ίδιου στην Οπτική, « η καλύτερη μέθοδος να   φιλοσοφεί κανείς φαίνεται ότι είναι, πρώτα να μελετά με επιμέλεια τις ιδιότητες των πραγμάτων και επιβεβαιώνοντας αυτές τις ιδιότητες με  πειράματα, να προχωρεί κατόπιν προσεκτικότερα σε υποθέσεις που να τις εξηγούν. Γιατί οι υποθέσεις πρέπει να χρησιμεύουν μόνο για την εξήγηση των  ιδιοτήτων των πραγμάτων και όχι να πλάθονται για να τις προσδιορίσουν,  εκτός αν μπορούν να εμπνεύσουν πειράματα. Γιατί αν η αληθοφάνεια των  υποθέσεων είναι το κριτήριο της αλήθειας και της πραγματικότητας των αντικειμένων, τότε δεν βλέπω πως μπορούμε να αποκτήσουμε βεβαιότητα σε   οποιαδήποτε επιστήμη”» (Gillispie 1986, σελ.120)

Πηγή 
Share on Google Plus

0 comments:

Για τον σκοπό της ύπαρξής μας ενημερωθείτε στην ομάδα μας, «ΜΕΣΑ - Μαζί Ενάντια Στην Αδικία», στο facebook

ΟΜΑΔΑ ΜΕΣΑ. Από το Blogger.