Η μυσταγωγική αποχαιρετιστήρια γιορτή για την ψυχή του νεκρού λυράρη Γεράσιμου Σταματογιαννάκη



Αφορμή για το παρόν άρθρο δεν είναι μόνο ο θάνατος του σημαντικού Κρητικού καλλιτέχνη, αλλά και η πραγματικά μυσταγωγική λαϊκή τελετή η οποία οργανώθηκε προς τιμήν του, σύμφωνα πάντα και με την τελευταία επιθυμία του μακαρίτη.
Ο γνωστός Λυράρης Γεράσιμος Σταματογιαννάκης πέθανε σε ηλικία 85 ετών. 
Σύμφωνα με την τελευταία του επιθυμία, η σορός του πριν την ταφή, μεταφέρθηκε στον αιωνόβιο πλάτανο του χωριού του, τα Ακούμια Ρεθύμνου και εκεί έγινε η αποχαιρετιστήρια γιορτή για το μεγάλο ταξίδι που επρόκειτο να κάνει ο λαϊκός καλλιτέχνης.
Ο λυράρης Κώστας Κακουδάκης, μαζί με τους λαουτιέρηδες Μανώλη Βερνιδάκη και Γιώργο Νηστικάκη έπαιξαν και τραγούδησαν τραγούδια του νεκρού προς τιμήν του και με την παρουσία φυσικά του ίδιου, εφόσον παρευρισκόταν η σορός του εκεί, ενώ βρακοφόροι χόρευαν πάνω στους παραδοσιακούς σκοπούς.
Οι καταβολές αυτού του εθίμου είναι πανάρχαιες.
Αναφέρονται στο κυκλικό γύρισμα του χρόνου  και στην φυσιολατρική αναγέννηση όπου ο θάνατος είναι η μετάβαση για μια νέα κατάσταση η οποία θα δώσει ξανά την θέση της στην ζωή σε έναν καινούριο κύκλο.
Η τοποθέτηση της σορού κάτω από τον αιωνόβιο πλάτανο δημιουργεί αυτή την σύνδεση μεταξύ της ζωής και του θανάτου και ο πλάτανος εκείνη την στιγμή, συμβολικά, είχε τον ρόλο του ζωντανού διάμεσου που συνέδεε τον νεκρό με τον κόσμο που άφηνε.
Όλοι όσοι έχουν παρευρεθεί σε μια ανάλογη περίσταση, έχουν νιώσει την παρουσία του νεκρού μέσα στον χώρο.
Η μουσική, τα ακούσματα που κάποτε ο ίδιος ο λυράρης έφτιαχνε και μετέδιδε στον κόσμο, είναι ένα κομμάτι από το πνεύμα του, ένα μέρος από την δική του ουσία και η αναπαραγωγή τους την ώρα εκείνη από τους συνάδελφους του "ζωντάνευε" την ύπαρξη του θανόντα τον οποίο συνέδεε με τον κόσμο των ζωντανών σε μια πραγματικά ιερή πράξη.
Η μουσική, δεν προορίζεται μόνο για τα αυτιά των ανθρώπων που βρίσκονται γύρο του, ο κάθε ήχος είναι μια συχνότητα η οποία απορροφάτε από την ύλη και εγκαθίσταται σε κάθε εκδηλωμένη μορφή και η κάθε συχνότητα που παράχθηκε σε αυτή την μικρή  τελετή, ήταν ένα μέρος από τον ίδιο τον λυράρη που εκείνη την στιγμή και αυτός αποχαιρετούσε τους δικούς του ανθρώπους με τον τρόπο που μπορούσε.
Με άλλα λόγια αυτή η διαδικασία είναι αμφίδρομη, δεν είναι μόνο οι ζωντανοί που αποτίουν τιμές στον νεκρό, αλλά και ο νεκρός ο οποίος προσφέρει στους ζωντανούς την τελευταία του γιορτή με την συγκεκριμένη ανθρώπινη υπόσταση η οποία πλέον έχει κλείσει τον κύκλο της.
Από τα πολύ αρχαία χρόνια υπάρχει αυτή η πεποίθηση ότι τίποτα δεν είναι πραγματικά νεκρό και ότι ο θάνατος δεν είναι τίποτε περισσότερο από μια μετάβαση  της αθάνατης ψυχής.
Αυτό που ο άνθρωπος φοβάται περισσότερο δεν είναι ο ίδιος ο θάνατος, αλλά η έλλειψη της συνειδητότητας μετά από αυτό το πέρασμα.
Αυτού του είδους οι τελετές οι οποίες θυμίζουν περισσότερο μια αποχαιρετιστήρια γιορτή για κάποιον που φεύγει για ένα άγνωστο και μακρινό ταξίδι, βοηθούν στον συντονισμό της ψυχής του νεκρού με τις αναμνήσεις που αφήνει πίσω σε αυτόν τον κόσμο. Όπως άλλοτε οι βασιλείς στους τάφους τους, έπαιρναν μαζί τους αγαπημένα αντικείμενα, έτσι και σε αυτήν την μυσταγωγική τελετή ο νεκρός παίρνει μαζί του τα ακούσματα, την σκέψη αλλά αν θέλετε και ένα μέρος της συνειδητότητας του οι οποία εγγράφεται στα υλικά αλλά και στα άυλα μέρη του χώρου, μέσα από την μουσική, τον χορό αλλά και την  ισχυρή σκέψη των παρευρισκόμενων στην μνήμη του νεκρού, η οποία ενισχύεται από όλα τα παραπάνω.
Ανάλογης λειτουργίας είναι και τα πανάρχαιας καταβολής μοιρολόγια τα οποία στην ουσία δεν κλαίνε τον νεκρό αλλά μιλάνε για την μοίρα του κάθε θνητού και για το ταξίδι του μέσα στον ατέρμονο κύκλο της ύπαρξης.
Μια τελετή τέτοιου είδους σε βγάζει κάπως από το πέπλο της θλίψης και σου δίνει την αίσθηση της συνέχειας που άλλωστε υπάρχει γιατί ουδέν εν τη φύσει απόλειται  και για να γίνει βίωμα αυτό, θα πρέπει να βοηθήσεις την συνείδηση να έχει ροή και συνέχεια, όσο αυτό είναι δυνατόν.


Share on Google Plus

0 comments:

Για τον σκοπό της ύπαρξής μας ενημερωθείτε στην ομάδα μας, «ΜΕΣΑ - Μαζί Ενάντια Στην Αδικία», στο facebook

ΟΜΑΔΑ ΜΕΣΑ. Από το Blogger.