Χρόνος σημείο και συνείδηση - από την εκδηλωμένη συνθήκη, στην άχρονη πραγματικότητα- (μέρος πρώτο)




Ο Χρόνος είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής μας.
Από την ώρα που ένας άνθρωπος γεννιέται, ο χρόνος εδράζεται μέσα σε κάθε πτυχή της εκδηλωμένης ύπαρξης του.
Αν μπορούσαμε σχηματικά να αναλύσουμε αυτή την κατάσταση, θα μπορούσαμε να πούμε ότι η ζωή, από την αρχή μέχρι και το τέλος της, έχει δύο χρονικές σχηματικές συνιστώσες, την γραμμική και την κυκλική, όχι μόνο στην ανθρώπινη ζωή αλλά και στην ίδια την φύση.
Για παράδειγμα θα μπορούσαμε να αναφέρουμε την κυκλική φάση της μέρας η οποία βρίσκεται μέσα σε μια ευθύγραμμη φάση ενός οποιουδήποτε μήνα, η οποία εγγράφεται μέσα στην κυκλική φάση του έτους και αυτό συνεχίζεται επ’ άπειρον ακόμα και στις μικρότερες κλίμακες μεγέθους.
Αυτή η περίεργη όσο και αντιφατική για την καθημερινή ανθρώπινη αντίληψη τάση του χρόνου, να εναλλάσσεται από κυκλικό σε γραμμικό, έχει διχάσει εν μέρει την φιλοσοφία από την επιστήμη διότι ενώ η φιλοσοφία προβλέπει αυτές τις κυκλικές φάσεις μέσα από την διανόηση, η επιστήμη και ειδικά μέσα από το δεύτερο θερμοδυναμικό αξίωμα βλέπει μόνο την ευθύγραμμη φύση του χρόνου και δεν μπορεί να αποδεχτεί την κυκλική ύπαρξη του.
Σύμφωνα με τον δεύτερο νόμο της θερμοδυναμικής όλες οι φυσικές διαδικασίες, είναι μη αντιστρεπτές  στον χρόνο λόγω του ότι πάντα διασκορπίζεται η ενέργεια υπό την μορφή της θερμότητας μέχρι του σημείου που η εντροπία, δηλαδή αυτή η κατάσταση αταξίας της οργάνωσης, φτάνει στην μέγιστη τιμή της δημιουργώντας ομογενοποίηση των πάντων που οδηγεί στην θερμοδυναμική ισορροπία του οποιουδήποτε συστήματος, δηλαδή στον θάνατο του.
Η θερμοδυναμική είναι απαράβατη στον εκδηλωμένο κόσμο και αυτό αποκαλύπτεται και από την κοινή εμπειρία όλων μας, διότι όλοι μπορούμε να αναγνωρίσουμε  την φθορά μέσα στην ύλη και την μη αντιστρεπτή διαδικασία ενός οποιουδήποτε συστήματος το οποίο περνάει όλα τα στάδια της εξελικτικής του πορείας καταλήγοντας στο αναπόφευκτο.
Κάπου εδώ θα έπρεπε να τελειώνουν όλα, όμως η ίδια η δημιουργία και η τάση του κόσμου να γεννά μορφές θα ήταν απαγορευτική εάν ο δεύτερος νόμος της θερμοδυναμικής, είχε απόλυτη εξουσία στην ίδια την ύπαρξη.
Η θερμοδυναμική, βλέπει  το σύστημα του εκδηλωμένου κόσμου και μόνο και το βλέπει από την στιγμή που αυτό έχει ήδη δημιουργηθεί, μέχρι την στιγμή που θα καταλήξει στον θάνατο του. Πριν την στιγμή της δημιουργίας και μετά από την κατάσταση της μη αντιστρεπτής ισορροπίας η θερμοδυναμική δεν αναγνωρίζει κάτι.
Στο πριν από την δημιουργία και στο μετά τον θάνατο ή την παύση της δημιουργίας είναι το βασίλειο του χάους το οποίο περιέχει μέσα του, όλες τις δυνατές καταστάσεις οι οποίες είναι άπειρες. Κάποιες από αυτές θα επιλεγούν να εκδηλωθούν στον κόσμο, κάποιες άλλες παραμένουν ως ασαφής πιθανότητες, ανεκδήλωτες ή περιορισμένα εκδηλωμένες.
Ο Boltzmann έδωσε μια επιστημονική σύνδεση μεταξύ αυτών των δύο εκ’ διαμέτρου αντίθετων καταστάσεων, του χάους και της ευταξίας όταν χάραξε μια γραμμή σύνδεσης μεταξύ της εντροπίας και της πιθανότητας δίνοντας στατιστική ερμηνεία στην ύπαρξη και την συνεργασία αυτών των δύο καταστάσεων.
Για παράδειγμα θα αναφέρω την θεωρητική πιθανότητα την οποία έχουν τα μόρια του νερού, σε θερμοκρασία δωματίου, να σχηματίσουν πάγο επιλέγοντας μια κατάσταση χαμηλής εντροπίας σε αντίθεση με την πολύ μεγαλύτερη πιθανότητα να σχηματίσουν νερό η οποία είναι μια κατάσταση υψηλής εντροπίας.
Αυτή η τάση της φύσης να επιλέγει πολλές φορές καταστάσεις χαμηλής εντροπίας φαίνεται ξεκάθαρα και στην εξέλιξη των ειδών τα οποία στο πέρασμα του χρόνου τείνουν να γίνονται πιο πολύπλοκα ενώ κανονικά, αν το μόνο που υπήρχε ήταν η αδυσώπητη κατάρρευση κάθε οργάνωσης θα έπρεπε η εξέλιξη να μην υφίσταται στην φύση.
Από την στιγμή λοιπόν που το σύμπαν μπορεί να χαλιναγωγεί την θερμοδυναμική και να δημιουργεί νέες μορφές με μεγαλύτερη πολυπλοκότητα, ενώ συγχρόνως αυτές οι μορφές καταλήγουν κάποια στιγμή στην θερμοδυναμική ισορροπία, φαίνεται ότι και εδώ υπάρχει αυτή η διφυΐα στον κόσμο η οποία περιέχει μέσα της και την ευταξία αλλά και το ίδιο το χάος.
Εδώ θα μπορούσαμε να θυμηθούμε και το φιλοσοφικό  ερμαφρόδιτο  δηλαδή το ον που γεννάει από μόνο του μορφές, έχει και τα δύο φύλα μέσα του και είναι αύταρκες.
Όλα λοιπόν φαίνεται ότι στον κόσμο έχουν και την γραμμική διάσταση, δηλαδή την ευθύγραμμη πορεία αλλά και την κυκλική και άλλωστε πως αλλιώς θα μπορούσε να είναι εφόσον είναι γνωστό και από την γεωμετρία ότι ένας κύκλος αποτελείται από άπειρες τον αριθμό ευθείες.
Αν λοιπόν επανεξετάσουμε αυτή την τάση του κόσμου θα δούμε μια συνολική μορφή η οποία μοιάζει περισσότερο με μια σπείρα η οποία ανέρχεται προς μια κατεύθυνση ενώ ταυτόχρονα έχει και όλες τις κυκλικές φάσεις της ζωής μέσα της.

Χρόνος 

Τι όμως είναι ακριβώς ο χρόνος ο οποίος γίνεται αντιληπτός από όλους αλλά σαν υπόσταση αναγνωρίζεται μόνο από τα αποτελέσματα του και όχι από την φύση του.
Ο Αϊνστάιν έδωσε στον χρόνο την μορφή μιας  τέταρτης διάστασης η οποία συνυπάρχει με τις τρεις διαστάσεις του χώρου δημιουργώντας τον χωρόχρονο,  αλλά και πάλι η ύπαρξη του, δεν έχει σαφές μέγεθος και σαφή όρια.
Ο χρόνος μεταβάλλεται ανάλογα με την ταχύτητα και σε κάποια φάση φαίνεται σαν να παγώνει.
Είναι ιδιαίτερα χρήσιμος για τους υπολογισμούς μας στις επιστήμες αλλά και στην καθημερινότητα μας όμως χάνει εντελώς το νόημα του, όταν η νόηση περάσει στον άχρονο και άπειρο κόσμο των ιδεών.
Ο χρόνος φαίνεται να έχει υπόσταση μόνο στα όρια, στο πεπερασμένο, στο μεταξύ δύο σημείων διάστημα και παύει να έχει ύπαρξη στο αόριστο, στο χαοτικό, στο κυκλικό, στο αχανές φάσμα όλων των άπειρων δυνατοτήτων.
Ο Δημόκριτος ήταν ο πρώτος που μίλησε για τα άτομα, τα μικρότατα εκείνα υλικά που συνθέτουν τον κόσμο, άτομο είναι αυτό που δεν μπορεί να τμηθεί, αυτό το οποίο δεν επιδέχεται άλλη μεταβολή στην ύπαρξη του, είναι μικρότερο από ελάχιστο στην ουσία του και δεν έχει κανένα μέγεθος.
Οι επιστήμονες βιάστηκαν να ονομάσουν άτομα τα συνθέματα σωματιδίων που στον πυρήνα τους έχουν πρωτόνια και νετρόνια και στις εξωτερικές τους στοιβάδες κινούνται ηλεκτρόνια τα πρώτα με θετικό φορτίο και τα δεύτερα με αρνητικό.
Τα ονομαζόμενα ως άτομα διασπώνται και καταλήγουν σε μικρότερα σωματίδια τα οποία με την σειρά τους διασπώνται και αυτά και καταλήγουν σε ακόμα μικρότερα σωματίδια.
Ο Βέρνερ Χάιζενμπεργκ είχε πει ότι όσο και αν προσπαθούμε να βρούμε εκείνο το μικρότατο σωματίδιο που δεν μπορεί να κοπεί θα το ψάχνουμε αιώνια γιατί όσο πιο πολύ προχωράει η επιστήμη, θα ανακαλύπτει ακόμα μικρότερα σωματίδια τα οποία και αυτά θα διασπώνται σε μικρότερα.
Αυτό είναι εύκολα κατανοητό γιατί ότι έχει μέγεθος και διαθέτει τις τρεις διαστάσεις  του χώρου μπορεί να διαιρεθεί σε μικρότερα τρισδιάστατα κομμάτια και αυτό θα συνεχίζεται επ’ άπειρον.
Σε αυτό το σημείο ο ανθρώπινος νους αρχίζει να χάνει την ικανότητα αναγνώρισης της φύσης των πραγμάτων, γιατί έχει μάθει να λειτουργεί μέσα σε πεπερασμένα όρια και να αναγνωρίζει μεγέθη και συνθήκες οι οποίες έχουν πάντα ένα ορισμένο μέγεθος αλλά και μια ορισμένη χρονική αξία.
Το παράδειγμα των σωματιδίων που διασπώνται επ’ άπειρον μπορεί να μεταφερθεί και στον ίδιο τον χωρόχρονο και τότε η αντίληψη μας για τον χώρο και τον χρόνο πραγματικά τρελαίνεται, όμως εκεί βρίσκεται η ουσία.
 Εδώ μπορούμε επιγραμματικά να αναφέρουμε το παράδοξο του Ζήνωνα με τον Αχιλλέα και την χελώνα στο οποίο ο Αχιλλέας τρέχει με σαφώς μεγαλύτερη ταχύτητα για να φτάσει μια χελώνα. Σε κάποια φάση ο Αχιλλέας έχει διανύσει την μισή απόσταση που τον χωρίζει από την χελώνα, σε κάποιο πάλι ορισμένο χρονικό διάστημα καλύπτει και το μισό της άλλης μισής απόστασης, προχωρώντας καλύπτει και το άλλο μισό του τετάρτου, όμως όσο προχωράει  για να φτάσει  την χελώνα και όσο και αν συνεχίζει να καλύπτει την διαφορά του με την χελώνα, πάντα θα έχει να διανύσει ακόμα ένα διάστημα το οποίο θα χωρίζεται στην μέση και αυτό θα συνεχίζεται επ’ άπειρον. Συνεπώς ο Αχιλλέας με απλά μαθηματικά δεν θα μπορέσει ποτέ να φτάσει την χελώνα, όσο γρήγορα και αν πάει εφόσον το διάστημα που θα πρέπει να καλύψει  είτε αυτό είναι 100 μέτρα, είτε πέντε μέτρα, θα χωρίζεται σε άπειρα τμήματα, άρα η απόσταση του Αχιλλέα και της χελώνας, θα είναι παντοτινά άπειρη.
Το ίδιο θα συμβεί και με τον χρόνο αν τον χωρίσουμε σε απειροστά, σε αυτήν την περίπτωση η παρούσα εργασία θα έπρεπε να μην τελειώσει ποτέ και όλοι οι αναγνώστες  που την διαβάζουν αυτή την στιγμή θα ήταν καταδικασμένοι να βρίσκονται παγωμένοι στον χωρόχρονο, μπροστά στον υπολογιστή τους, αιωνίως.

Γιάννης Ζωγραφάκης

Τέλος πρώτου μέρους

Για να διαβάσετε το δεύτερο μέρος, πατήστε εδώ 
Share on Google Plus

0 comments:

Για τον σκοπό της ύπαρξής μας ενημερωθείτε στην ομάδα μας, «ΜΕΣΑ - Μαζί Ενάντια Στην Αδικία», στο facebook

ΟΜΑΔΑ ΜΕΣΑ. Από το Blogger.